Aakhiro

Ka Wikipedia
Jump to navigation Jump to search

Macnaha rumeynta Maalinta Aakhiro Rumeyn dhab ah oo dhan aan shaki ku jirin inuu Allaah ka soo saari doono dadka qubuuraha, kaddib uu xisaabin doono oo ka abaal marin doono acmaashooda, ilaa ay ehlu jannaha ku sugnaadaan guryahooda san ee Jannada, oo sidoo kale ehlu naarka ku sugnaadaan guryahooda iyo rugahooda Naarta. Rumeynta maalinta Aakhiro waa ka mid ah tiirarka iimaanka, qofka iimaankiisu ma ansaxayo jeer uu rumeeyo Aakhiro, Allaah Kor ahaaye wuxuu yiri: } ﻭَﻟَـﻜِﻦَّ ﺍﻟْﺒِﺮَّ ﻣَﻦْ ﺁﻣَﻦَ ﺑِﺎﻟﻠﻪِ ﻭَﺍﻟْﻴَﻮْﻡِ ﺍﻵﺧِﺮِ )} ﺍﻟﺒﻘﺮﺓ: 177 ). “laakiinse waxaa sama ah inuu qofku rumeysan yahay Allaah iyo Maalinta dambeysa –Aakhiro-“ (Al-Baqarah: 177). Muxuu Qur’aanku ugu celceliyey rumeynta Maalinta Dambeysa (Aakhiro)? Wuxuu Qur’aanku ku celceliyey rumeynta Maalinta Aakhiro, oo ku baraarujiyey arrinka Maalinkaas munaasabad kasta, wuxuu u xaqiijiyey dhicitaaanka maalintaa siyaalo kala duwan oo Carabtu fahmi karaan, wuxuuna isku xiriiryey rumeynta maalinkaa iyo rumeynta Allaah Cazza Wajalla wax meel iyo mar ka badan. Waayo rumeynta maalinta Aakhiro waa natiijad laazim ah oo ka soo fuleysa rumeynta Allaah iyo cadligiisa Subxaanahu watacaalaa, caddeynta arrinkaana waxay ka muuqaneysaa: Allaah ma qiro dulmiga, oo kama tago daalimka ciqaab la’aan, iyo sidoo kale la dulmaha isagoon xaqiisa siin, oo kagama tago sama falaha abaalgud iyo ajar la’aan. Wuxuuna siiyaa qof kastoo xaq leh xaqiisa, waxaanu aragnaa nolosha adduunka qof noolaan isagoo daalim ah oo dhinta isagoo daalim ah aan la ciqaabin, iyo qof noolaan isagoo dulman oo dhinta isagoo dulman aan la xaq siin, marka waa maxay macnaha arrinkaa, waxaanuna ogsoonnahay inuusan Allaah aqbalin dulmiga? Macnahiisu waa inay jirto nolol kale oo dambeysa aan ahayn noloshan aan ku noolnahay, waxaana shaki ku jirin inuu jiro kulan iyo madal kale lagu abaal marin sama falaha oo lagu ciqaabi xume falaha , oo qof walba la siin xaqiisa. Maxaa soo galaya rumeynta Maalinta Aakhiro? Waxaa soo galaya rumeynta qofka Muslimka Maalinta Aalkhiro dhowr arrimood ay ka mid yihiin: waana soo nooleynta meytida iyo ka soo saariddooda qubuurahooda, iyo u soo celinta nafaha jirarkooda, markaasay waxay dadku hor istaagi Rabbiga uunanka, waxaa lagu soo kulmin oo la wada keeni hal meel iyagoo cago cad, qaawan, ah sidii loo abuuray markii hore. Rumeynta iska soo saaridda qubuuraha waxaa laga qaadan kitaabka iyo sunnada iyo caqliga iyo abuurista wanaagsan, marka waxaanu u rumeysannahay si la hubo inuu Allaah soo saari doono waxa ku sugan qubuuraha oo loo soo celin doono nafaha jirarkooda oo dadku hor istaagi doonaan Rabbiga uunanka. Allaah Kor ahaaye wuxuu yiri: } ﺛُﻢَّ ﺇِﻧَّﻜُﻢْ ﺑَﻌْﺪَ ﺫَﻟِﻚَ ﻟَﻤَﻴِّﺘُﻮﻥَ • ﺛُﻢَّ ﺇِﻧَّﻜُﻢْ ﻳَﻮْﻡَ ﺍﻟْﻘِﻴَﺎﻣَﺔِ ﺗُﺒْﻌَﺜُﻮﻥ )} ﺍﻟﻤﺆﻣﻨﻮﻥ 16-15: ). “Oo hubaal intaas kaddib, xaqiiq idinku waad dhiman doontaan. Markaa hubaal, idinku Maalinta Qiyaamaha waa la idin soo bixin doonaa”. (Al-Mu’miniin: 15-16) Waxaynu isku wada raaceen dhammaan kutubta laga soo waxyooday xagga Ilaahay arrinkaa, waana sida xikmadda ah, waxaana xikmad iyo abbaar ah inuu Allaah u yeelo dadka waqti iyo madal uu ka abaal marin wixii u xil saaray ay soo gaarsiiyeen Rusushiisa. Allaah Kor ahaaye wuxuu yiri: } ﺃَﻓَﺤَﺴِﺒْﺘُﻢْ ﺃَﻧَّﻤَﺎ ﺧَﻠَﻘْﻨَﺎﻛُﻢْ ﻋَﺒَﺜًﺎ ﻭَﺃَﻧَّﻜُﻢْ ﺇِﻟَﻴْﻨَﺎ ﻟَﺎ ﺗُﺮْﺟَﻌُﻮﻥ } ‏( ﺍﻟﻤﺆﻣﻨﻮﻥ: 115 ). “Ee ma waxaad haddaba mooddaan inaan idiin abuurnay dheel, oo aan Xaggagayaga la idiin soo celin doonin?.” (Al- Mu’minuun: 115) Allaah wuxuu kala xisaabtami doonaa uunanka acmaashii ay ku soo faleen nolosha adduunka, marka qofkii ka mid ahaa ehlu towxiidka oo adeecsanaa Allaah iyo Rasuulkiisa, qofkaasi xisaabtiisa way fuddadahay,,, qofkiina ka mid ahaa ehlu shirkiga iyo macsida, qofkaa xisaabtiisu way culus tahay. Waxaana lagu miisaami doonaa acmaasha miisaan aad u weyn, markaas waxaa la saari doonaa samaha uu falay dacal, xumahana dacalka kale, qofkii ay ka xoog bataan samahiisa xumahiisu waa qof ehlu janno ah, qofkiina ay ka xoog bataan xumahiisa samahiisu, waa ehlu naar, Rabbigaana ma uu ku gardarrooda cidna. Allaah Kor ahaaye wuxuu yiri: } ﻭَﻧَﻀَﻊُ ﺍﻟْﻤَﻮَﺍﺯِﻳﻦَ ﺍﻟْﻘِﺴْﻂَ ﻟِﻴَﻮْﻡِ ﺍﻟْﻘِﻴَﺎﻣَﺔِ ﻓَﻠَﺎ ﺗُﻈْﻠَﻢُ ﻧَﻔْﺲٌ ﺷَﻴْﺌًﺎ ﻭَﺇِﻥْ ﻛَﺎﻥَ ﻣِﺜْﻘَﺎﻝَ ﺣَﺒَّﺔٍ ﻣِﻦْ ﺧَﺮْﺩَﻝٍ ﺃَﺗَﻴْﻨَﺎ ﺑِﻬَﺎ ﻭَﻛَﻔَﻰ ﺑِﻨَﺎ ﺣَﺎﺳِﺒِﻴﻦ } ‏( ﺍﻷﻧﺒﻴﺎﺀ: 47 ). “Oo Waxaanu dhigi doonnaa miisaan xaq ah Maalinta Qiyaamaha, marka nafna loolama dhaqmi doono si gardarro ah in yarba ha ahaatee, oo (xitaa) hadday ku tahay wax le’eg iniinta sisinta (ama wax ka yar ama wax ka weyn) (weliba) waanu keeni doonnaa. Oo Annagaa ku filan inaan idin xisaabinno”. (Al-Anbiyaa: 47) in jijiga ,OGADENIA

Hassan ma'alin ismail