Yukrayn
Ukraine Україна Ukrayina | |
|---|---|
| Heesta qaranka: "Shche ne vmerly Ukrainy ni slava ni volya" "Guusha iyo horumarka Ukraine ma dhiman" | |
| Caasimadda | Kiev |
| Magaalada ugu weyn | caasimad |
| Luuqadaha rasmiga ah | Luuqada Ukrainian |
| Luuqadaha gobolka ee la aqoonsan yahay | |
| Qaybaha qowmiyadaha (2001) |
|
| Dadka | Ukrainian |
| Dawladda | Maamul baarlamaan, madaxweyne Jamhuuriyad |
| Volodymyr Zelenskyy | |
• Raiisal wasaare | Yulia Svyrydenko |
• Madaxa Baarlamaanka | Ruslan Stefanchuk |
| Sharci-dejinta | Verkhovna Rada |
| Samaysanka wadanka | |
• Kievan Rus' | 882 |
• Boqortooyo Galicia–Volhynia | 1199 |
• Zaporizhian Host | 17 August 1649 |
• Xoriyada ka qaatey Boqortooyadii Ruushka; Jamhuuriyada Ukraine | 7 November 1917 |
• Jamhuriyada Galbeedka Ukraine | 1 November 1918 |
• Ukrainian SSR | 10 March 1919 |
• Carpatho-Ukraine | 8 October 1938 |
| 15 November 1939 | |
• Madax banaanida Ukrainia | 30 June 1941 |
• Ku dhawaaqdey madaxbanaani | 24 August 1991a |
| Bedka | |
• Wadarta | 603,500[2] km2 (233,000 sq mi) (46th) |
• Biyo (%) | 7 |
| Dadka | |
• Qiyaastii 2016 | 42,539,010[3] (32nd) |
• Tiro-koobkii 2001 | 48,457,102 |
• Cufnaanta | 73.8/km2 (191.1/sq mi) (115th) |
• Wadarta | $347.885 billion[4] |
• Qofkiiba | $7,721 |
| Wax soo saar (magac ahaan) | Qiyaastii 2022 |
• Wadarta | $ 100.00 Billion |
• Qofkiiba | $1,854 |
| Qaybsiga (2013) | 24.6[5] sinnaan la'aan hoose |
| Kobaca (2014) | sarreeya (81st) |
| Lacagta | Ukrainian hryvnia (UAH) |
| Saacadda | UTC+2[7] (EET) |
| UTC+3 (EEST) | |
| Koodhka wicitaanka | +380 |
| Koodhka ISO 3166 | UA |
| Furaha Internetka | |
| |
Ukraine (Af Carabi: أوكرانيا; /juːˈkreɪn/ ⓘ; Af Ukrain : Україна) wadan nooc boqortooyo ah oo dhaca Bariga Qaarada Yurub,[8][9][10][11] taasi oo xad kala wadaagta wadanka Ruushka dhinaca bariga iyo waqooyiga, haka wadanada Boland, Slovakia, Hungary, Romania, iyo Moldova xad kala leedahay dhinaca koonfur iyo waqooyi.[12]


Ukraine waa wadan ku yaalo bariga Yurub. wadankaan waxoo xuduud la leeyahay wadamada Ruushka, Belarus, Boland, Islofaakiya, Hungaria, Romania iyo Moldofa, dhinaca koonfurta neh waxaa kaga dhegen Badda Madow. Dhulka Ukraine ee casriga ah ayaa lagu noolaa ilaa 32,000 CH. Intii lagu guda jiray qarniyadii dhexe, meeshan waxay ahayd xarun muhiim u ah dhaqanka Bariga Slavic, oo leh awood awood leh oo ka mid ah Ruushka Ruushka 'taasoo asaas u ah aqoonsiga Ukrain. Ka dib markii ay burburtay qarnigii 13aad, dhulku waxa uu ku tartamayey, xukumay oo kala qaybiyey awoodo kala duwan, oo ay ku jiraan Lithuania, Poland, Austria-Hungary, Boqortooyada Boqortooyada iyo Ruushka. Jamhuuriyaddii Cossack ayaa soo baxday oo ay barwaaqay qarnigii 17aad iyo 18aad, laakiin dhulkeeda waxay ugu dambeyntii kala qaybsantay Booliska iyo Boqortooyada Ruushka, ugu dambayntii waxay si buuxda ugu biirtay Midawga Soofiyeeti ee Ruushka ah dhammaadkii 1940-kii oo ahaa Jamhuuriyadda Ruushka ee Ruushka. 1991kii waxay Ukraine ka heshay madax-bannaanidii Midawga Soofiyeedka ka dib markii ay burburtay dhammaadkii dagaalkii qaboobaa. Ka hor intaanay madaxbannaan, Ukraine waxaa sida caadiga ah loogu yeeraa Ingiriis sida "The Ukraine", laakiin ilaha tan iyo markaas ayaa u dhaqaaqay in ay "ka" ka soo magaca Ukraine ee dhammaan isticmaalka. [15]
Ka dib markii madax-bannaanidooda, Ukraine waxay ku dhawaaqday inay tahay gobol dhexdhexaad ah. [16] Si kastaba ha ahaatee, waxay sameysey iskaashi milatari oo xadidan oo lala galo Federaalka Ruushka iyo wadamada kale ee CIS iyo wadashaqeyn la leh NATO 1994-kii. Sannadkii 2013, ka dib markii xukuumaddii madaxweyne Viktor Yanukovych ay go'aansatay in ay joojiso heshiiska Heshiiska Midowga Yurub ee Midowga Yurub iyo xiriirka dhaqaale ee dhaqaale ee Ruushka, dalal dhowr bilood ah oo mudaharaadyo iyo dibad-baxyo loo yaqaano Euromaidan oo bilowday, kaas oo markii dambe sii socday 2014 oo ah kacaankii Ukreleeciga ee u horseeday in la afgembiyo Yanukovych iyo dhisidda dawlad cusub. Munaasabadani waxay aasaaseen asalka jinsi ee Crimea by Ruushka March 2014, iyo Dagaalkii Donbass ee April 2014. 1 Janaayo 2016, Ukraine codsatay qaybta dhaqaale ee Deegaanka Deep iyo Comprehensive Trade Area oo leh Midowga Yurub.
Ukraine waa dal soo kobcaya, waxaana uu ku jiraa 84th Index Index. Ilaa 2018, Ukraine waxay leedahay dakhliga shakhsiyadeed ee ugu hooseeya, [18] iyo kan labaad ee ugu hooseeya ee Europe ah. Waxa kale oo ay ka jirtaa heer aad u sarreeya iyo musuqmaasuq ba'an. [19] Si kastaba ha ahaatee, sababtoo ah beeralayda beeraha badan ee beeraha, Ukraine waa mid ka mid ah dhoofiyayaasha ugu ballaaran adduunka. [20] [21] Ukraine sidoo kale waxay haysaa ciidamada militariga labaad ee ugu weyn Europe ka dib markii Ruushka. Waddanku wuxuu ku noolyahay dad badan oo qowmiyado kala duwan ah, 77.8 boqolkiiba oo ka mid ah dadka reer Ukrain, waxaa ku xiga dad aad u tiro badan oo reer Ruush ah, sidoo kalena Georgiyaanka, Romaaniyiinta, Belarusiyaanka, Boqortooyada Crimean, Bulgariansiska iyo Hungariinta. Ukraine waa Jamhuuriyad midaysan oo hoos timaada nidaam semi-madaxweyne oo leh awoodo kala duwan: waaxyaha sharci dajinta, fulinta iyo garsoorka. Wadanku waa xubin ka mid ah Qaramada Midoobay, Golaha Yurub, OSCE, ururka GUAM, iyo mid ka mid ah dawladaha aasaasiga ah ee Dowladaha Madaxbannaan (CIS).
Dhaqaalaha
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Laga soo bilaabo 1990 ilaa 2013, dakhliga dhabta ah wuxuu hoos u dhacay 42%, sannadkii 2019-kiina wuxuu hoos u dhacay 6%[13][14][15][16]. Saamiga kharashka guryaha iyo adeegyada bulshada ee Ukraine ayaa ka kordhay 3 ilaa 14.6% laga bilaabo 1985 ilaa 2019. Markii loo gudbay hanti-wadaagga, wax soo saarka xoolaha ayaa sidoo kale hoos u dhac weyn soo gaaray, taasoo ka sii darnayd xilligii abaarta.[17] Sahan la sameeyay ayaa lagu sheegay in 45% dadka reer Ukraine ay u arkaan in dakhligoodu uusan ku filnayn nolol caadi ah, 60% dadka ka jawaabay ee da'doodu ka weyn tahay 35 sano waxay isku raacsan yihiin in nolosha Midowga Soofiyeeti ay ka fiicnayd burburkii ka dib. Isla mar ahaantaana, 23% dadka reer Ukraine ee la wareystay waxay aaminsan yihiin in noloshu ay soo hagaagtay tan iyo burburkii Midowgii Soofiyeeti.[18] Qiyaastii 20% baabuurta Ukraine sanadkii 2017 waxaa la soo saaray ka hor 1985, celceliska da'da baabuurta xamuulka ah waa 22.4 sano sanadka 2020.[19] Haddii laga bilaabo 1913 ilaa 1990, wax soo saarka tamarta korontada ee SSR-ka Yukreeniyaan uu ka kordhay 0.5 bilyan kWh/sanadkii ilaa 298.5 bilyan, ama 600 jeer, lidkeeda, laga bilaabo 1990 ilaa 2018, ay hoos ugu dhacday 148.3 bilyan, ama kala bar.[20] [21]
List of oblasts
[wax ka badal | wax ka badal xogta]| Region | HASC | Area (km2) | Population (2010) | Pop. density | Administrative center | Raions/Districts | Cities of regional significance [nb 1] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Cherkasy Oblast | CK | 20,891 | 1,291,135 | 61.80 | Cherkasy | 20 | 6 |
| Chernihiv Oblast}} | CH | 31,851.3 | 1,104,241 | 34.67 | Chernihiv | 22 | 3 |
| Chernivtsi Oblast | CV | 8,093.6 | 903,782 | 111.67 | Chernivtsi | 11 | 2 |
| Dnipropetrovsk Oblast | DP | 31,900.5 | 3,344,073 | 104.83 | Dnipro | 22 | 13 |
| Donetsk Oblast | DT | 26,505.7 | 4,448,031 | 167.81 | Donetsk | 18 | 28 |
| Ivano-Frankivsk Oblast | IF | 13,894.0 | 1,380,770 | 99.38 | Ivano-Frankivsk | 14 | 5 |
| Kharkiv Oblast | KK | 31,401.6 | 2,755,177 | 87.74 | Kharkiv | 27 | 7 |
| Kherson Oblast | KS | 28,449 | 1,091,151 | 38.35 | Kherson | 18 | 3 |
| Khmelnytskyi Oblast | KM | 20,636.2 | 1,331,534 | 64.52 | Khmelnytskyi | 20 | 6 |
| Kiev Oblast | KV | 28,118.9 | 1,719,602 | 61.15 | Kiev | 25 | 13 |
| Kirovohrad Oblast | KH | 24,577.5 | 1,014,809 | 41.29 | Kropyvnytskyi | 21 | 4 |
| Luhansk Oblast | LH | 26,672.5 | 2,300,412 | 86.25 | Luhansk | 18 | 14 |
| Lviv Oblast | LV | 21,823.7 | 2,545,634 | 116.65 | Lviv | 20 | 9 |
| Mykolaiv Oblast | MY | 24,587.4 | 1,186,452 | 48.25 | Mykolaiv | 19 | 5 |
| Odessa Oblast | OD | 33,295.9 | 2,387,636 | 71.71 | Odessa | 26 | 7 |
| Poltava Oblast}} | PL | 28,735.8 | 1,493,668 | 51.98 | Poltava | 25 | 5 |
| Rivne Oblast | RV | 20,038.5 | 1,152,576 | 57.52 | Rivne | 16 | 4 |
| Sumy Oblast | SM | 23,823.9 | 1,166,765 | 48.97 | Sumy | 18 | 7 |
| Ternopil Oblast | TP | 13,817.1 | 1,086,694 | 78.65 | Ternopil | 17 | 1 |
| Vinnytsia Oblast | VI | 26,501.6 | 1,646,250 | 62.12 | Vinnytsia | 27 | 6 |
| Volyn Oblast | VO | 20,135.3 | 1,038,223 | 51.56 | Lutsk | 16 | 4 |
| Zakarpattia Oblast | ZK | 12,771.5 | 1,246,323 | 97.59 | Uzhhorod | 13 | 5 |
| Zaporizhia Oblast | ZP | 27,168.5 | 1,805,431 | 66.45 | Zaporizhia | 20 | 5 |
| Zhytomyr Oblast | ZT | 29,819.2 | 1,283,201 | 43.03 | Zhytomyr | 23 | 5 |
Wararka dagaalka Ruushka iyo Yukrayn
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- https://www.rt.com/russia/521285-conflict-nuclear-holocaust-gabbard/
- https://www.japantimes.co.jp/news/2021/04/11/world/ukraine-war-russia-troops/
- https://www.dailysabah.com/politics/news-analysis/developments-on-the-moscow-ankara-line-and-the-ukraine-crisis
- https://www.euronews.com/2021/04/12/is-eastern-ukraine-slipping-back-into-a-full-blown-war
- https://www.latimes.com/world/la-fg-east-ukraine-fighting-2017-story.html
- https://www.swissinfo.ch/eng/swiss-president-calls-for-peaceful-solution-in-eastern-ukraine/45917996
Visa Yukrayn
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Russia
Documentary
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- Anatomy ee Putinism (2023) [22]
Sidoo kale fiiri
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Xigasho
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- A Trip on the World’s Longest Trolleybus Line
- Ukraine
- Firm Hope Amid Chernobyl’s Gloom
- Where Six Continents Meet
- Houses With “Fur Coats”
- The Odessa Catacombs—An Underground Maze
- EURO 2012—A Historic Event
- The Valley of Blossoming Beauty
- Russia Invades Ukraine
- ↑ "Law of Ukraine "On Principles of State Language Policy" (Current version — Revision from 1 February 2014)". Document 5029-17, Article 7: Regional or minority languages Ukraine, Paragraph 2. Zakon2.rada.gov.ua. 1 February 2014. Archived from the original on 14 February 2014. Retrieved 30 April 2014.
- ↑ "UNdata – country profile – Ukraine". United Nations. Archived from the original on 4 May 2012.
- ↑ "Population (by estimate) as of 1 April, 2016". State Statistics Service of Ukraine. Archived from the original on 8 Bisha Sideedaad 2016. Retrieved 1 April 2016.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help); Unknown parameter|ciwaan=ignored (help); Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ "Report for Selected Countries and Subjects". World Economic Outlook Database, April 2016. International Monetary Fund. April 2016. Retrieved 12 August 2016.
- ↑ "Gini index". World Bank. Retrieved 21 November 2015.
- ↑ "Human Development Report 2015 Statistical Annex" (PDF). 14 December 2015. Retrieved 15 December 2015.
- ↑ Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час [Rada Decision: Ukraine will change to winter time on 30 October] (in Yukreeniyaan). korrespondent.net. 18 October 2011. Retrieved 31 October 2011.
- ↑ "The World Factbook – Ukraine". Central Intelligence Agency. 7 January 2014. Archived from the original on 9 Bisha Todobaad 2016. Retrieved 23 January 2014.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help); Unknown parameter|ciwaan=ignored (help); Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ Richard Chin; Menghis Bairu (2011). Global Clinical Trials: Effective Implementation and Management. Academic Press. p. 345. ISBN 978-0-12-381538-5. Retrieved 20 October 2015.
- ↑ Chandler Evans; Robert Sellers Smith (5 December 2007). Future of Google Earth. Madison Publishing Company. p. 88. ISBN 978-1-4196-8903-1. Retrieved 20 October 2015.
- ↑ "Basic facts about Ukraine". Ukrainian consul in NY. Archived from the original on 26 Bisha Saddexaad 2016. Retrieved 10 November 2010.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help); Unknown parameter|ciwaan=ignored (help); Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ Russia's Crimea plan detailed, secret and successful
- ↑
- ↑ http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2005/gdn/dvn_ric/dvn%20_u/dvn_u.htm
- ↑ http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2008/gdn/dvn_ric/dvn_ric_u/dn_reg2008_u.html
- ↑ "Nuqul Archive" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2021-11-30. Retrieved 2025-12-19.
- ↑ https://ic.pics.livejournal.com/blender_chat/82014120/549969/549969_original.png
- ↑ https://www.epravda.com.ua/rus/news/2020/04/28/659898/
- ↑ https://cdn.autocentre.ua/images/stories/2016/02/24/b/runok3.jpg
- ↑ https://ic.pics.livejournal.com/blender_chat/82014120/360917/360917_900.png
- ↑ https://ic.pics.livejournal.com/blender_chat/82014120/361119/361119_900.png
- ↑ Анатомія рашизму | Документальний цикл «Остання війна»
- ↑ "cities of oblast significance" is a translation of Af Ukrain : Міста обласного значення.
<ref> tags exist for a group named "nb", but no corresponding <references group="nb"/> tag was found