Hargeysa

Hargeysa Hargeisa  (Af-Soomaaliga) هرجيسا  (Af-Carabi) Hargeisa
—  Magaalada  —
Hargeysa Location in Somaliland.
Dhacdaa: 9°33′N, 44°03′E
Dalka	Template:Country data Soomaaliland
Gobol	maroodi jeex
Xukunka
• Duqa	cabdiraxman soltelco
Baaxadda
• Guud ahaan	1,127 km2 (435 sq mi)
Tirada dadka (2011)
• Guud ahaan	2,200,000
Saacad	EAT (Bariga Afrika (UTC+3)

Hargaysa (English: Hargeisa, carabiga: هرجيسا, waa magaalada labaad ee ugu weyn Soomaaliya, waxayna dhacdaa Woqooyi Galbeed. Sida ay la tahay dadka dega Hargaysa waa Magaalo madaxda dawladda Somaliland gobolka ay hostimaadana waa Maroodijeex.

20kii sano ee Soomaaliya dawlad la'aanta ka jirtay, hargaysa waxee laheed maamul xukumo, maanta hargeysa waxaa laga helay ama ee caan ku tahay dhagax farshaxan ah oo la sawiray Kumanaan sano ka hor. waa meelaha loo dalxiis tago. soomaalida waxee mar caan ku ahaan jireen sawirada farshaxanka oo dhagaxa lagu sawiray. Ogsoonoow sawirada farshaxanka oo dhagaxa lagu sawiray waxaa laga heli karaa meelaha qadiimka ah, sida gobolada sanaag, awdal, banaadir gedo, bari iyo meelo badan oo ka mid ah dalka.sida aa ogsoontahay soomaalida waa xoolo dhaqato, sidaas darteed sawiradaan farshaxanka ah waxaa ku sawiran xoolaha sida Lo'da geelka, ariga, oo nuuc qaab kale lo sawiray. waa meelaha kaliya oo hargeysa loogu dalxiis tago. Hargeysa waxaa ku yaalo labo sanab, mid waa qariirada gumeestihii ingriiska dhulka oo heestay, midneh waa diyaaradii duqeeysay hargeysa iyo burco waagii SNM dagaal kula jireen dowladii Kaligiitaliyihii Cadawga ahaa ee Maxamed Siyaad Barre, run ahaantii taalada nuucaan waxaa loo yaqaanaa (Xasuus) sababtoo ah diyaarada hoosteeda waxaa ku sawiran dad gacmaha iyo lugaha ka go'aan oo dhiigaayo, waxaana ku qoran xasuuso, dadka waxa gumaaday oo laayay kaligii talihii laga taqalusay ee dhiig cabka ahaa siyaad barre.Kaligii taliyihii maxamed siyaad barre waxoo ahaa runtii nin aad looga soo horjeeday guud ahaan dalka Somaliland oo dhan, sababo la xiriirto waxyaabaha oo ku kacaayay, sida xasuuqyada ka dhaceesay, Wixii loo aqoon jiray Gobolda waqooyi (Somalioland) iyo gobolada dhexe.Hargeysa waxaa ku yaalo garoon diyaaradeed oo caalami ah, waxaana loogu magacaabaa garoonka caalamiga ee cigaal.

Taariikhda Hargaysa

\a

magaalda hargaysa iyo xiligii halganka

Astaantii 1988

Wakhtigii Tegay iyo Somaliland dhibaatooyinkii ka dhacay 1982 - 1988

Waa Taariikh aan dib ugu egayno cadaadiskii lagu hayey reer Somaliland ee sababay in dagaal hubaysan lagala hortago taliskii Dhisnaa ee Dawladii Somaaliyeed Madaxweyne Maxamed siyaad bare. Alaha u naxariste

Lama soo koobi karo dhacdooyinkii Xanbaarsanaa DULMIKII , DILALKII iyoXASUUQII ka dhacay gobolada Waqooyiga SomaliLAND 1980-1988 .. Haddii aaan soo Qaato Gobolada Waqooyi Galbeed . Magaalda Madaxda Hargeysa oo aan waqtikaas deganaan jiray / Bal aan wax Yar oo Taariikh ah iidiin ka sheegeeyo oo ka Faaideysta Xasuustan aan dib uu soo kocday .

Weli dad badan baan Fahmin NAbada iyo Dawlada Somaliland sidii ay ku Timi Wax loo baahan yahay In la Xasuuto Dadkii la Xasuuqay iyo Dadkii Shahiiday Bal aan Ceelkii SMN uu Arooro in ay Biyo ku jiraan Haddii loo baahdo dad weli Haraadan ay Jiraan 27 May1988 //Geedigii uu horeeyey waxay soo cagadhigteen SNM tu MAgaalda BURCO ay ka EEDaameen Salaadii Subax kuna Tugadeen Xeradii Ciidamadii Balanbalay ee TAliskii Siyaad / aan soo koobee .,FArxadii labaad waxay ka Diyaantay Maalintii Sadexaad Caasimada Hargeysa oo aan markaas joogay kana mid ahaa Dib jirka magaalda Degnaan jiray . / Barikaas markii ay soo galeen Magaalda Burco Mujaahidiintii SNM ay Ciidamadii Faqashtu ku riday Argagax iyo Caga Juleey Dadkii Degenaa Magaalda Hargeysa Maalintii Labaadna Dhamaan Odayaashii M/Har ayaa Jeelka loo Taxaabay iyo Wixii shicibka ahaa oo Wadooyinka ay ka helaan iyo 180 Askari oo laga soo ururiyey Ciidamada Xooga Dalka ee laga Shakiyey Beelaha Sh Isaaq // Dadkaas oo Gaadhayey 1600-1800 waxa la kala geeyey Jeelasha Xerada Birjeex /Jeelka NNSTA /Jeelka Hangashta /Jeelka Xerada Duub-Casta iyo Saldhiga Buliiska dadkaasi 95% waa la Xasuuqay waxana ka masuul ahaa Duubcastii Taliyaha Moorgan iyo GOra Jaan , iyo Kuwo Weli la doondoonayo /Nasiib Daro dadkaas iyaga oo Raxan Ran ah waxay ku Aaseen Laakta MALGA DURDURO ,,Briijka LIIQLIIQATO hoostiisa / Garooka Birjeex ka danbeeyey /iyo Doga Hareysa Culb / Gurika Martida (Rest House) dabadiisa iyo Fooqa Gani Agtiisa iyo Xerada NNSTA Duleedkeeda Ilaahay JNHK..DADKAAS . HAbeenkii ay soo galeen 31 May 1988 Mujaahidiintii SNM MAgaalda Hargeysa 2.30 ayaa waxa Bilaamatay Codkii Hubka iyo Gariirkii ka soo HINRAAGAYEY Dhinaca Koonfur SW M/Hargeysa. .Habeenkaasi Cirka Aad buu Madobaa ,Neexow fiican iyo Daruuro ayaa Hadheeyey M/HAr , Ciidamadii faqashtu waxay Dhufeys ka qodanayeen Xeryohoodii , / Cirka waxa ka muuqday /25 Miles SQU NAbaalka ama RAska Signalka ah ee Hawada loo Tuuro oo ah 4 Nooc ah /SAHANKA (Bule Light ) /NABADA (White light /KHATARTA (RED light ) iyo GURMARKA (orange iyo red ) ay tuurayeen Baalo Xooftadii Ciidamadii Faqashtu ee Jaqayey DHiika Shicibka . waxa ka dhex -muuqaday Hubka lays weydaasanyey /Nasiib wanaaag 3.00 pm Codkii Hubka wuxuu soo dhowaadoba wuxuu soo Gaadhay Gurikii Fooqa Gaani uu Fadhiyo Taliyihii GAcan –Dhiilaha Moorgan .. (1 hr Later) Waxay ka qiiqday Xeradii Birjeex iyo Xeradii daraawiista iyo GAroonkii Xaafada GAANBO AMXAARO /// Markii la gaadhay 5AM ayaanu ka soo degnay GURYIHII Dushood ee Magaalda Har aanu ka daawaneynay Arrintaas /6.00 Am ayaa Xabadihii istaageen waxanu araknay Qiiq dhul heehaabanaya dhamaan Xeryihii Askarta Joogtay /Dadkii oo yaaban Mucjisadan ilaa Xalay oo dhan socoday NAtiijadii ka soo baxday ..Waxaan uu baanahay cid naga qancisa ////6.30-7 ayaa Sedeedii wiil ee ugu Horeeyey ku soo gudbeen Wadada HArgeysa Culb ka Timaada kuna Nasteen Gurikii SIxiroolihii Sh Bilise ee Dhaktarka ( General Hospital ) ka danbeeyey// Farxadii Sedexaad ayaan ka qeyb galay .. Mushxaradii Sawaxankii iyo Salaamihii loo Hanbalyeeynay Jabhadii SNM .. Aanu ku soo dhoweenay Gacmo furan Markii Ilaahay NAGA aqbal DUCDII .Habeenkaas /.9,00 am ayaanu mar labaad Arakay Inamadayadii SNM oo Raxan Raxan uu socoda Kuna Jeeni Qaaran Silsilado RAsaasi ka Buuxdo iyo Miinooyinka ay Gacanta ku sitaan ….DHabarka Waxay ku sitaan Kumucyadii BASUUKA ah iyo Sahaydoodii , Wiilashaasi waxay uu socodeen sidii Gow boyska oo Xadhiidhsan uu Horgacayo Nin Radiow Fooniya wata .iyagoo RaXAN Raxan oo socoda ayey ku faafeen Magaaladii (gurikii Martida (Rest House) ila New Hargeysa aaga uu dhexeeya iyagoo marba meel uu siqaya ama uu Ruqaansanya Jiida hore , Dumarkii iyo Caruurtii baa daba Yaacayey iyaga oo Qaadaya Heeso aan ka sii Xasuusto (DHULKA SOW ANIGU MALEH ) eg Iyo Soo Dhowaada Geesiyadiyow soo Dhowada /Waxaan Xasuustay Maalintaas Siiradii NABI -MAMMED CSW markii ay Furteen Axsaabtii Magaalda MAKA.Mukarama /. aan soo koobee 3 Cisho ka dib 10..00 am Waxay Ciidamadii Naflacaariku ee Dowlada ka soo Galeen Wadada Air porka ka Timaada iyaga oo Walwaalaya .GAARAHA GURGUURTA ,BMKA ,GAwaadhida Kaashaaman /MAdaaficda la jiidayo oo Xeryahoodii ku soo noqdeen intii Hadhay / Haddan waxay Maqalan Hubka Culus oo ka dhacya Koonfur Magaalda Har ee Masalaha laysu adeegsaday Anti Air Garaaf iyo Madaafii uu Watay Gan ku Dhiilaha Col Goora Jaan Ciidankaas oo ahaa kuwii Kaydka Faqashta oo Jilbka uu digeen qeyb ka mid SNMta oo ka waabiyey in ay soo galaan Magaalda Hargeysa , isla Markaas Waxa Duushay Diyaradii ugu horeeysay intay Magaalda Dulmartay bay Hadana Fadhiistay/ /waxay Samaacdo aad uu qeylinaya soo dhigeen BAR Hargeesa Hortiisa oo Qaadaysa Heeska (Samadiidow dabin baa xidhan lagu dilidoonee ) oo hore Degahayaga uga batatay // waxaan arkay gaadhi Jiib ah uu wato Sarkaal SNM ah iyo Sedex Mujaahid Meel uu nagaga yimi ma garaneyen laakiin Markii danbe lay sheegay in uu yahay Muj MUSe Biixi uu ku soo wareegay ila Dawlada Hoose ila kaalinta ina galan dabdeed Xaafada Xero OOR Dusheeda ayuu Istaag Gaadhikii SNM tu . waxay uu Ruqaansadeen M/Snm Wadada Dhakhtark ee Jeeda Hore ilaa Daamkii Biyo Xidheenka New Hargeysa /Anigu Markaas waxan garab taagneen 10 kii wiil oo Fadhiistay Hoteelka TOGDHEEER ./Dabeed waxaan dareenay Intayadii HAwlaha ciidanka wax ka Yaqiin In lay Horfadhiistay (Face to Face ) /Waxa isku Xidhmay Commandkii Ciidanka Faqashta wax loo Qaybiyey Dadkii Taageersanaa XUKuumadii Siyaad Bare Qabiilada deganaa Magaalda Hargeysa VIA Reer SH Isaaq / ayaa Hubkii lagu Taxay .iyo Qoryo qof walba /Markii aanu Sirtii Helanay waxaanu uu Tagnay Culimadii Diinta wax ka yiqiinay in ay Dadka Taageersan Muj SNM la Gaadhsiiyaan //DUCADII NABIGA CSW uu ku Duceystay DAgaalkii Ceelka BEDER ay is Horfadhiisteen Gaaladii /// Dadkii Magaalda Hargeysa ee REER SH ISAAQna Waxa iyaguna goosteen In aan layso Diibin Ciidamada Ay is garab Taagaan Mujaahidiinta SNM Sida uu Qorayeey Xeerka SNM HIIL iyo Hooba Sababtoo waa Tii Geentay Guulaha ugu Weyn eek u Fiday Gobolada Waqooyika / Maalintaas waxa Dumarkii iyo Ardaydii ayaa isla markiiba dhigay wadooyinka FOOSTOOYIN ,DhAGxaan waa Weyn iyo Taayiro Gubanaya lagu xijaabay LAbada Wado ee IDaacada Tegijiray iyo Wada Bebera looga Baxo / Qacdii uu horeysayba waxa ooda soo Jabsaday Ciidan uu Watay NInkii Majeerteen Col Food Cade ee ka soo Sajeeray SSDF ay Banaanka Xeradii NNSTA horteeda ay wadheen Meedkiisii ciidankiina waa Jabeen Cidamadii uu watay waxay Galeen Xeradii HanGeshta ,isla Maalintaas ila Afar Weerar ayey soo qaadeen Ciidamadii FAqshtu ilaa Afar Sarkaal oo Hagaaminey baa ku dhintay meed badan oo askar ah oo lebisan Tuutihii Ciidamada baan ku Arkay Jeelka Hortiisa Mid ka mid ahaa ayaan Jeebkiisa kala baxnay 500 US Dollr uu ka soo Bililiqaastay Bakhaaradii Down Townka M/ Harg .. HAddaan intaas ku dhaafo 6 Cisho ka dib Weerar kii kasta marka ay ka Jabaan Ciidamadu // Aakhirkii 6-7 june 1988 .Ciidamadii Faqshtu Waxay Adeegsadeen Madaafda Rida dheer 85 ay la ku rusheeyeen Magaalda oo dhan Maalintaas Boqolaal Qof oo shicib ah ayaa ku Nafwaayey /Maalinti Labaada BMKII 38 -40 Gaadhi ee Xabaarsan mid kiiba 12 Duumood ah .baa Dab Xidh ku Sameeyey M/Har 10am –ila 5PM ay hoos yaacayeen GAAraha iyo Beebeeku laga soo bilaabo( Rest House) ilaa New Hageysa Xafadda Agaagaar Beeraha doga uu dhow ,Xaafada Gudhac dheer ee daanta Dunbluq Wadooyinka oo dhan baa Meyd baa buuxyey aan Tiro lagu soo Goobi Karin /Maalintii Sadexaad waxa qeyb ka qaatay 4 diyaarood oo soo galay weeraradii oo Magaalda iyo Agagaar keeda Roob kaga dhigay Laakiin Nasiib Wanaag Shcibka Magaalda Faraxd Weyn baa ka muuqatay Haddii aanu Mid ka Hadheeyn .// Bil iyo 20 Cisho maalin kasta 7am -6 Pm ayey Garaacayeen Madaafiida .BMKA iyo diyaadaha MIC 17 - 19 iyo BOMBAR oo ka Sameenayey 3 Tuulimaad Maalin kasta Magaalda Hargeysa iyo Nawaaxigeeda /Dagaalkii wuxuu gaadhay Door to door oo Fooda lays Daray Dhamaan Waxa la soo Afjaray Gurmadii uga Imanayey Ciidamada Faqashta Gobolada Kale iyo Degmooyinka waxa soo Jabay Ciidaaankii Faqashta oo Gabaleed deganaa Gabeelay ,Arabsiyo Saylac ,Dararweyne ,Masalaha ilaa jidahaas oo dhowdhow and etc

Wajigii labaad ee weerarkii Hargaysa

Waqtigaas Magaalda Har waxay Ciidamada Faqashtu uu qeybsameen laba Nooc .Qaar ku Wareeray BiliQadii oo Baxsaday iyo Qaar Commaankii ka lumay ilaa uu Daawicii DHaktarka DigFeer ee Magalada Xamar Dhakhtarka Madiina iyo Dhakhtarka Afisyoone Sariiro looga wayey // Magaalda Xamar //dabdeed Ciidamadii Tuutaha Sitay waa laga dhigay Dereeskii oo dhar cad baa laga dhigay si ay uu Soo galaan Xeryaha Qaxootiga iyo Ciidamadii Dhafoor Qiiq ee Mjeerteen SSDF oo Xero Gooniya Diganaa Birjeex , Ciidamadii Daraawiishta iyo Buliiskiina waa layku daray Intii Hadhay oo xarun loga dhigay Saldhikii Buliiska Shicibkii Qaxootigana waxa Xun looga dhigay Xerada Dhaamka ,Xerada Adhi Cadeys ,iyo Saba Casad Xeryahaas waxa ka mid ah aa

• XERADA AGABAR degmada Gabiilay
• XERADA XEEDHO Degmada Hargeysa 6 Miles North M/Har
• XERADA aAdhi Cadey Degmada Har 16 miles East ,
• XERADA DAamka degmada magalada Hargeysa Xaafada Gacan Libaax
• Xerada Sabo Xad East Hargeysa /
• XErada BIXIN DUULA degmada Berbera 32 Miles South / iyo
• Xerada Dila Degmada Boorama /

Dhamaantood waxa laga xukumijiray Xafiiska Xerada GANAD EE Xaafada x-awr dusheeda Magaalda Hargeysa //Si aad uu Fahantaan Xeryada GAnad waa Xarunti Qaxootiga isla Markaas waxa deganaa Qaxooti Hubeeysan ee Laga soo raray Xerada Xeedho . waxay hoose Iman Jireen Shikhada madax BAnaan oo la oran jiray RRS oo Xarunta aheed Xarunta Dhexdeeda iyo Taliska Guud Magaalda Xamar oo toos ugu Xidhnaa Madaxdooyada Somali iyo Beesha OGAADEEN oo Qandaas lagu Siiyey Mr Maslax iyo Dhamaan Qabiilada Hilika Shanaad Beelaha Degan . Mid kasta wakiil uu joogay Xeradaas Ganad marka laga reebo Beelaha Isaaq // Xeryahaas oo dhan Waxaa ka diiwaan ka shanaa 4 Million 500,000 Qof oo Been ah marka layku daro Somalida Hilinka Shaan iyo OROMO Laakiin ay Tiradaas Qaxootigka ah ay Aduunka ka qaadan jireen LAcag Tuugtii UNCR ee Fadhiyey Nayroobi / Xero kasta waxa Joogay Ciidan Gaar ah oo hubeeysan Laakiin aan direes Sidan //looma ogoleen in ay Cidi shoqo ka hesho dadka Magaalda Hargeysa iyo Reer Sh ISAAQ //waxa iagyna Magaaldii ku hadhay Xerada Birjeex Dafoor qiiqi waxa ka diiwaan 5.000 oo been ah ay Adawladii Afweyne Mushar ka qaadan Jiray waxay ahayeen 50 -280 Nin oo SAkhraamin uu badnaa .waxa Magaaladii ku soo Hadhay Ciidanka Beelaha oo Ogaadeen oo la dejeey Xarunta ( Rest House ) Fooqkii Gaani waxa la dejiyey Taliskii Oromadii dhamaan Wixii reer Boorome joogayna waxay ii Tageen Dadkoodii Boorame , Waqtikaas Shicibkii Magaalda waxay ka dabaal degeynay Geed DAABLEEY .Dabeed waxa dhacay Weeradii uu danbeeyey Xaruntii GAnad uu Dagaal ka socoday 7ba Cisho oo aan loo Nasan / Maalintaas SNMtii 70 Laadkurusar .180 Gaadhi oo Isjiida ah iyo Raashinkii ayey Ganta ku dhigeen In kastuu Dab sii Qabadsiiyeen markii laga Saaray Qaxootikii Hubeysanaa iyo Ciidamadii /Mudo ka dib Ilaa ay Soo Rideen Diyaaradii Fookorta ee Xamar-to Hargeysa Dawac iyo Sahayda soo Rari Jirtay Siina Rari Jirtay Waxayna Xidheen Wadadii GOBOLKA ADWAL ka timaada waxa Furmay Wada Socodkii Gobolada HARGEYSA ,BURCO iILa Gobolka Sanaag

Xigasho

http://so.wikipedia.org/wiki/