Murcanyo
Murcanyo
Murcanyo 𐒑𐒚𐒇𐒋𐒖𐒒𐒕𐒙 Murayo مورايو Murayo | |
|---|---|
Magaalo | |
Muuqaalka magaalada Murcanyo oo ku taal cagta buuraleyda Jebel (جبل) Murcanyo | |
| Naanaysta: Bander Murcanyo | |
| Isku-duwayaasha: 11°41′00″N 50°27′00″E / 11.68333°N 50.45000°E | |
| Wadanka | |
| Maamul Goboleedka | |
| Gobolka | Bari |
| Degmada | Murcanyo |
| La aasaasay | 1700 |
| Dawladda | |
| • Nooca | Puntland, Soomaaliya |
| Dadka | |
• Warta | 16,320 |
| Aagga waqtiga | UTC+3 (EAT) |
Murcanyo (Soomaali: Muranyo , Carabi: مورايو ), oo sidoo kale loo yaqaan Bander Murcaayo (ka beddelka Bandar Murcaayo ama Bunder Marayah), waa magaalo xeebeed ku taal waqooyi-bari gobolka Bari ee Soomaaliya. Waxay ku taallaa gobolka Puntland
Goobta
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Murcanyo waxay ku taalaa 11°41′34.98″N 50°27′25.34″E , ee gacanka cadmeed . Waxay dhacdaa 7 mayl-badeed (8 mayl) koonfur-galbeed ee Habo , 18 mayl-badeed (21 miles) koonfur-galbeed ee Ras Filuk , iyo 38 nautical miles (44 miles) bari ee Qandala .
Juqraafiga
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Magaaladu waxa ay ku taal xeebta gacan dheer oo xad la leh gacanka cadmeed .
Murcanyo waxa ay ku taal cagteeda buuraha Jebel Murcanyo ( Jebel oo macneheedu yahay buur Carabi ah ), oo sidoo kale loo yaqaan Jebel Marayah . Silsiladan buuraleyda ah ayaa ku dherersan gobolka Bari ilaa xeebta badweynta Hindiya ee Baargaal . Kala qaybsanaantu waxay ka kooban tahay dhagax nuurad ah oo midab kareem ah , iyo sidoo kale dhagax ciid ah , shale iyo quartz .
Taariikhda
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Saldanada Majeerteeniya waxa la aas aasay ilaa 1600-meeyadii oo ay dhisteen dad Soomaali ah oo ka soo jeeda qabiilka Daarood ee Majeerteen.l Waxa ay soo shaacbaxday qarnigii 19-aad, xiligaas oo uu talada hayay Boqor (Boqor) Cismaan Maxamuud . Bartamihii 17-aad ilaa horraantii qarnigi 20-aad, magaaladu waxay ka mid ahayd meelihii ay xukumi jireen Saldanadii Majeerteen ee Migiurtinia . Ka dib oo la sameeyay qayb ka mid ah Somaliland Talyaani. Murcanyo taariikh ahaan waxay ahayd magaalo deked muhiim ah oo ku taal xeebta waqooyi bari ee Soomaaliya. Waxay u ahayd xarun ay ku xooggan yihiin reer Baadiyaha oo ka soo jeeda qabiilka Majeerteen . Doomaha ganacsiga , magaaladu waxay ku xidhnayd shabakad ganacsi oo ay ku jiraan dekedaha gobolka sida Mukalla , Jeddah iyo Mumbai . Dadka deegaanka waxay soo saari jireen oo dhoofin jireen fooxa , indigo iyo dermo, waxayna soo dejiyeen alaabo ay ka mid yihiin timir, maro gaar ah, bariis iyo biro. Saldanada Majeerteen ee caasimaddeedu waxay ahayd Caluula , xarunteedu waa Baargaal . Waxay sidoo kale lahayd tiro qalcado iyo qalcado ah oo ku yaal meelo kala duwan oo boqortooyadeeda ah, oo ay ku jiraan qalcadda Murcanyo.
Murcanyo taariikh ahaan waxay ahayd magaalo deked muhiim ah oo ku taal xeebta waqooyi bari ee Soomaaliya. Waxay u ahayd xarun ay ku xooggan yihiin reer Baadiyaha oo ka soo jeeda qabiilka Majeerteen . Doomaha ganacsiga , magaaladu waxay ku xidhnayd shabakad ganacsi oo ay ku jiraan dekedaha gobolka sida Mukalla , Jeddah iyo Mumbai . Dadka deegaanka waxay soo saari jireen oo dhoofin jireen fooxa , indigo iyo dermo, waxayna soo dejiyeen alaabo ay ka mid yihiin timir, maro gaar ah, bariis iyo biro.
Magaaladan inteeda badan waa Majeerteen 1872dii, Murcanyo dadka deggan waxaa lagu qiyaasay 600-700 oo qof. Waxa kale oo ay lahayd saddex masaajid.
Maamulka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Raas Casayr oo hore loo odhan jiray Gardafuul waa gobol ka tirsan Puntland, Soomaaliya . Waxaa la sameeyay 2013-kii, waxaana laga soo xardhay Gobolka Bari, waxaana loogu magac daray Marinka Raas Caseyr July 20, 2023, baarlamaanka Puntland ayaa ku dhawaaqay in gobolka Gardafuul loo bedelay Racas Caseyr oo ahaa magacii hore ee gumeysiga ka hor.
Waxbarashada
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Sida ay sheegtay wasaaradda waxbarashada Puntland waxaa jira 3 dugsi oo ka kooban heer dugsi hoose iyo dhexe
Sidoo kale eeg
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Xusuusin
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Dhinaca Xaafadda Bunder Marayah - Joornaalka Jaamicadda Royal Geographical Society, Volume 42
Meesha Aduunka Ugu Khatarsan: Gudaha Dawlad-goboleedka Soomaaliyeed
Tixraac
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Meesha Aduunka Ugu Khatarsan: Gudaha Dawlad-goboleedka Soomaaliyeed Archived Diseembar 30, 2017 // Wayback Machine