Mareexaan
Mareexaan ama Marehan bin Axmed bin Cabdiraxmaan bin Ismaaciil bin Ibraahim al Jaberti) waa qabiil ka mid ah qabiilada soomaaliya.Waa mid ka mid ah qabiilada uugu laan dheereysan beelaha dega Somalia iyo Daaroodba, oo ka sii ah Sade midowga.
Mareexaan waxaa ka dhasahy madaxweynihii hore Somalia AUN marxuun Maxamed Siyaad barre, Geeridii Siad barre ka dib waxay ku dhawaaqeeen laba maamul oo lagu kala magacaabo Jubballand iyo Somali Central State,waxaana hadda degaanadaas qaarkood maamula Ahlusuna iyo Shabaabka.
Intiisa badan Mareexaan wuxuu ku noolyahay gobollada Jubbada Hoose, Gedo and Jubbada Dhexe (gobolka) ee koonfurta galbeed Soomaaliya, gobollada dhexe ee Galguduud iyo Mudug, gobolka Somaali Galbeed ama Ogaden, iyo dhanka xaduud beenaadka North Eastern Province.
Qoraalka gudaha oo kooban |
[Wax ka bedel] Taariikh
Hadal hays ama qoraalkii ugu horeeyay waxaa so xigtay fidinta Masiixiga garbaka Katooliga ee Jesuit Jerónimo Lobo, kaas oo isku dayay inuu lug ku galo Itoobiya isaga oo kor iyo waqooyi u soo raacay Jubba River sanadkii 1624. Wuxuu bartay qoom la yiraah Maracatos, kaas oo dhuljeexii C.F. Beckingham uu ku xaqiijiyay Mareexaan, markii dambana ay ku go'aamiyeen qiyaasta iyo xaqiijinta inay isku yeesheen Qabiil Soomaali .[1]
[Wax ka bedel] Suldanadii Mareexaan
Qarnigii 17aad ilaa 18aad, Saldanada Marreexaan waxay ku baahsanayd bartammaha Webiga Jubba laga soo billaabo Baardheere, Luuq ilaa gobollada dhexe. Marreexaan Ugaasyadoodu waxay ka talin jireen inta xeebta gacanka Cadmeed ilaa dhulka Sool kuna soo rogan koonfur ilaa Baladwayne.
Berigii hayaanka koonfureed uu bilowday bartamihii qarnigii 18aad, wuxuu Mareexaan gaaray ilaa Webiga Tana ee dhaca gobolka Waqooyi Bari ee dhulka Soomaalida Kiinya. Gumeystayaashii Yurub waxay qariiradahooda ku muujisteen dhulka Jubbaland ilaa soohdlinta Shabeele in Mareexaan deganaa.[2]
Dhanka buuralayda Itoobiya waxaa Mareexaan uu gacansaar iyo gaashaanbuur la lahaa Fardoolayda Geri iyaga oo si wada jir ah Jigjiga iyo Kufaa awood balaaran ku yeeshay. Taariikhda waxaa intaas dheer oo ay xusaysaa in xukunkii dhulkaan uu in badan gacanta ugu jiray Mareexaan.[3]
[Wax ka bedel] Mayrax
Marka loo eego qoraalo tixraac leh, ereyga 'Myrrh' inuu ka yimid ama laga soo dhiraandhiriyay Mareexaan ayaa suurtogal ah.
[Wax ka bedel] Lafaha Qabiilka Mareexaan iyo Soomaali
Maadama Soomaalida aysan horay u ahayn ummad raad qoraal ka tagta, dhismaha qabiilka iyo lafaha mas sugna oo cidi kitaab kuma mari karto ha yeesheen aqoon afeed ayaa la iskugu soo gudbiyay jiil ilaa jiil. Jilbaha laga soo minguuriyay buug Bangiga Aduunka ayaa sidan u dhigay; World Bank's Conflict in Somalia: Drivers and Dynamics from 2005 and the United Kingdom's Home Office publication, Somalia Assessment 2001.[4][5]
- Darod
-
- mareexaan
-
- xasan& gashireedle
- iyoisaaq gashireedle
-
- Howrarsame
- celi dheere
-
rer axmed rer yabar xuseen rer siyaad xusen rer cismaan ***rer yuusuf maxamed celi habar ciise wagardhac. reer ciise reer alamagan reer gadiid reer wardhere reer faatah reer faahiye reer rooble reer diini reer afweyne, cumardheer reer khayr. sirig reer siyaad liban
reer xasan waxay u qaybsamaan afar beelood oo waweyn wana kuwan reer yuusuf waqmashe ibrahiim gumurwaaq
rer garaad fiqi yaaquub uurmidig ina nuur talxe
rer faarax ugaas sharma,arke rooble faarax rer guled faarah rer xirsi faarax
-
-
- Reer Dini faarax
-
Bah Ogaden rer dalal rer xirsi rer maxamuud guled Bah xawaadle rer siyaad rer warsame rer ugas sharma,arke Bah Dalan doore rer kooshin rer nuur rer warfaa rer maxamuud rer farah rer shirwac
Deegaankoodu waa Baardheere,Garboharey,Buurdhuubo iyo Tuulo barwaaqo
-
-
- Reer Xariiro waa qabiil tiro yar laakiin tayo badan
-
Deegaankoodu waa Ceel-Cadde B/xaawo Tuula Barwaaqo B/dhuubo Garbahaareey iyo Baardheere
-
-
- Beesha Howrarsame waa beelaha ugu balaaran Gobolka Gedo uguna tayada fican deegaankooda waa beledxawo. luuq. ceewaaq. bananey. nusdariiq.hareeritur iridda waana beesha ugu weeyn marehan
- Reer Axmed
- Beesha Howrarsame waa beelaha ugu balaaran Gobolka Gedo uguna tayada fican deegaankooda waa beledxawo. luuq. ceewaaq. bananey. nusdariiq.hareeritur iridda waana beesha ugu weeyn marehan
- Reer axmed (axmed weyd)
-
Deegaankooda waa Doolow, Luuq iyo Dhamaso Ceelwaaq oo Gedo.
Reer Calixuseen (ukala baxdo Siyaad Cali, Faarax Cali iyo Maxamuud Cali)
Deegaankooda waa Baladxaawo,Tuulobarwaaqo,Shabeelduulaa,Luuq iyo Garbahaarey,ee Gedo.
-
-
- Rer Hassan waa beelaha ugu deegaanka balaaran gobolka gedo waxayna degaan luuq dolow baladxawo garbaharey buurdhuubo ceel waaq iyo deegaanada ku xeeran
-
-
-
- cali Dheere: Wuxuu u kale baxaa sida tan rer shiiq, Reer Quule,reer Muumin,Reer siyaad diini,reer Aadan Buraale rer adan cali rer cumar roble bah ree sacad
-
Deegaankoodu waa Beled Xaawo,Ceelwaaq, Dhamaso,Gadoondhawe iyo Kismaayo caabud waaq,dhuso mareb,gelin soor,Balan balle,iyo dhulka itoobiya maamusho e soomaalida
[Wax ka bedel] Ururada Siyaasadeed
- Marehan Union (MU) (1956–1969)
- Somali Revolutionary Socialist Party (SRSP) (1969–1976)
- Supreme Revolutionary Council (SRC) (1976–1991)
- Somali National Front (SNF) (1991–2001)
- Juba Valley Alliance (JVA) (2001–present)
- Somali Central State SCS 2009 -Present
beesha reer yuusuf maxamed dagaanadooda waxaa ka mida galgaduud kililka shanaand gedo banaadir jubada hoose iyo kenya reeyuusuf miyaa mise waa yuusuf warwaaq?kala saara adinkaa qoree
== Dadka Caanka ah ee Mareexaan inta laga qoray oo kaliya== XAAJI ISMAACIIL MACALIN CUMAR, SHEEKH CALI NU UR SHEEKH
CABDISALAAN sheekh maxamuud sheekh daahir WADAADADA diinta aad loogu xushmeeyo X col. sahal sheekh daahir sargaal sare cidamada xooga iyo bolice ka ka soo shaqeeyay madaxna ka ahaa bolice dagmada b/xaawo
- col.cali nuur oo gudoomiyihii SNF allah u naxariistee
- Col. Abdi Abdulahi (KULULI)-Madaxa ciidanka xooga dalka Somaliyeed dhinaca Gobolada Koonfureed
- Mudane Aadam Hassan Abdirahman (Zaki) Danjiraha Somalida u jooga Ururka Waxbarashada ee dunida Carabta Alecso
- Col. Jamal Xasan Saray. Hogaamiyaha ugu sareeya Ciidanka Milatariga ah ee Gobolka Gedo 2011- ilaa hada
- maxamed cabdi kaliil oo ah Hogaamiyaha ugu sareeya Ciidanka Milatariga ah ee Gobolka Gedo 2012- ilaa hada 2012 joogana garbahaareey
- Mohamed Siad Barre, the Head of State of Somalia from 1969 to 1991.
- Nur ibn Mujahid, second Conqueror of Ethiopia and the Patron Saint of Harar
- [[Shire Jaamac Cilmi Oo ahaa abaanduulihii gedo qabtay
- [[Shabeel Cilmi Oo adeer u ahaa shire jaamac oo ah halgamaa soomaaliyeed
- [[ Shire iyo Shabeel
- [[ Dalal Jaamac shire jaamac Shabeel cilmi
- Ali Shire Warsame, MP (SYL) of DhusaMareb in the 1960s and a famed businessman.
- Ahmed Abdullahi Gulleid, columnist, writer, and researcher
- Barre Adan Shire Hiiraale, military stategist, JVA Leader, Defence Minister (2006–2007)
- Ahmed Farah Ali 'Idaja', one of the first Somali language writers and "father" of the Somali written folklore
- Fatimo Isaak Bihi, first Somali female ambassador, Ambassador to Geneva, Director of the African Department of the Ministry of Foreign Affairs
- Abdulrahman Jama Barre, Somali Foreign Minister and close relative of Siad Barre
- Aden Ibrahim Aw Hirsi Author, Politician - the Governor of Gedo region 2006- 2008.
- Ahmed Mohamed Hassan, member of the Pan-African Parliament from Djibouti
- Shire Jama Ahmed, inventor of the Somali script
- Ali Matan Hashi, first Somali pilot, Commander of Somali Air Force 1959-1978, Minister of Justice,
Minister of Health " Mohamed Abdi Osman Ali oo ahaa la taliyaha Siyaasada Ee Farmaajo
- Hussein Shuqul, head of "Jaalle Siyaad" National Military College
- Warsame Indhoole, director of the Somali Developmental Crash Program, oversaw the
- Cabdi Galayax Aw Magan Poet, and leader
- Gen. Mohamud Dean Aw Magan
- Col. Ali Carkoow Aw Magan
- Adan Gurey Mohamed Abdille, poet
- Abdikadir Hersi Yamyam, poet, composer, artist
- Sheekh Aadan Sheekh Cabdullaahi, Islamic Scolar
- Khadija Cabdullahi Dalays, artist
- Ahmed Warsame, head of the Somali Military Academy
- Mohamud Hashi Abdi Hoosh, Jubba Regional Army Command 1980-1991
- Mohammed Sheikh Adden, premier Somali intellectual and former head of Somali Technological Development, Minister of Information, Minister of Education, Head of the Ideology Bureau SRRC
- Mohamed Mohamud Jango'an, Somali interior minister
- Abdi Shire Warsame, former Somali Ambassador to Kenya and China and Former Foreign Affairs State minister in Transitional National Government
- Abdullahi Ali Kooshin, former mayor of Buuloburde,
- Hussein Ali mohamed hanoolato syl 1945 from kismayo
Cite error: <ref> tags exist, but no <references/> tag was found