Jabuuti (magaalo)

Ka Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Djibouti
Jabuuti  (Af-Soomaaliga)
Gabuuti  (Af-Cafari)
جيبوتي (Af-Carabi)
—  Caasimad  —
Sawirro la isu keenay ee Jabuuti
Magac loogu yeero: Pearl of the Gulf of Tadjoura
Djibouti is located in Djibouti
Djibouti
Djibouti
Magaada Jabuuti waxay uga taal dalka Jabuuti ama
Dhacdaa: 11°35′18″N 43°08′42″E / 11.58833°N 43.14500°E / 11.58833; 43.14500Isuduwe: 11°35′18″N 43°08′42″E / 11.58833°N 43.14500°E / 11.58833; 43.14500
Dalka  Djibouti
Gobol Gobolka Jabuuti
La aas aasay 1888
Baaxadda
 • Caasimad 630 km2 (240 sq mi)
 • Urban 100 km2 (40 sq mi)
Joogga 14 m (46 ft)
Tirada dadka (2012)
 • Caasimad 604,013
 • Tiro Badnaan 960/km2 (2,500/sq mi)
Saacad East Africa Time (UTC+3)
Area code(s) +253

w:arz:Djibouti Jabuuti (Af-Faransiis: Djibouti; Af-Carabi: جيبوتى) waa caasimada ah ee iyo dejinta ugu daawashada ah ee dalka Jamhuuriyadda Jabuuti. Dejinta ayaa waxaa la aasaasay 1888 by Faransiis ah, on dalka ijaaray Soomaali talada iyo Cafar oo kushiray. Intaa waxaa dheer, magaalada ay martigelisey tiro ka mid ah safaaradaha shisheeye, iyo waa xarunta ee ururada caalamiga ah oo badan, hay'adaha aan faa'iido-iyo shirkadaha. Jabuuti waa Jabuuti, sidoo kale waxaa loogu yeeraa Jabuuti, Carabi: مدينة جيبوتي, Faransiiska: Ville de Djibouti, Somaliya: Magaalada Jabuuti, Afar: Magaala Jabuuti) waa magaalo weyn oo magaalo weyn oo Jabuuti ah. Waxay ku taallaa gobolka xeebta Jabuuti ee Gacanka Tadjoura. Jabuuti waxay leedahay dad ku dhawaad ​​529,000 oo qof, [1] oo tiradoodu ka badan tahay 70% dadka dalka. Heshiiska waxaa la aasaasay sannadkii 1888 ee Faransiiska, dhulkuna wuxuu ka kireeyay soomaaliya iyo Afar Sultans. Intii lagu jiray muddadii ay jirtay, waxay u adeegtay caasimadda Faransiiska ee Somaliland iyo guusheedii Faransiiska ee Afarsadii iyo Issas. Waxaa loo yaqaan 'Pearl of the Gulf of Tadjoura' sababtoo ah halka uu ku yaal, Jabuuti waxaa loo qorsheynayaa meel u dhow maraakiibta maraakiibta ugu dhow ee caalamka, waxayna u shaqeeyaan sidii xarun dib-u-dejin iyo xarun. Dekedda Jabuuti waa dekedda ugu muhiimsan ee dekedda iyo dibadda laga keeno Itoobiya. Intaa waxaa dheer, magaaladu waa xarunta ugu weyn ee ururada caalamiga ah, kuwaas oo ah ururo aan faa'iido doon ahayn [taas oo] iyo shirkadaha. Garoonka Caalamiga ah ee Jabuuti-Ambouli waa madaarka ugu weyn ee gudaha, oo ku xiraya caasimadda meelo kala duwan oo caalami ah. Jabuuti waxay leedahay dhaqaalaha labaad ee ugu weyn ee magaalo kasta oo ku yaal Geeska Afrika ka dib markii Addis Ababa.

Taariikhda[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

Laga soo bilaabo 1862 ilaa 1894 oo dalka iyo ilaa xagga woqooyi ee Gacanka Tajuura, waxaa loo bixiyey Obokh. Waxa ayaamahan, maamulada deegaanka Soomaali iyo Cafar oo kushiray leh cidda France saxiixay cahdiyada kala duwan ee u dhexeeya 1883 iyo 1887 si ay marka hore bii ee gobolka. Marka Jarmalku France ee 1940, Jabuuti waxay noqotay Jarmalka oo gacanta ku Faransiis. Iyada oo ka jawaabeysa, Boqortooyada Ingiriiska xiran yihiin dekedda, laakiin ma aha in laga hortago kara degaanka ee Faransiis ka soo bixiya macluumaad ku saabsan ugudambeyn raxanta markabka. Bishii December 1942, oo ku saabsan 4,000 ciidamada British qabsadeen magaalada. Laga soo bilaabo 1862 ilaa 1894, dhulkii waqooyiga Gacanka Tadjoura waxaa loo yaqaan "Dhulka". Waxaa xukuma soomaali iyo Afar Sultans, masuuliyiinta maxaliga ah ee Faransiiska saxiixay heshiisyo kala duwan intii u dhaxeysay 1883 iyo 1887 si ay ugu horeyn u helaan meel dhexe oo gobolka ka mid ah [2] [4] Masaajidka Al Sacada ee magaalada Jabuuti 1940-kii. Faransiiska ayaa markii dambe ka aasaasay Jabuuti 1888-kii, iyada oo aan horay loo xayirin xeebta. 1896-kii, degsiimada waxaa lagu sameeyey caasimadda Faransiiska ee Soomaaliland. [5] Magaaladan dambe ayaa si weyn ugu koray qiyaasta dhismaha tareenka Imperial Ethiopian Imperial. Waqtigaas waxaa jiray dad ka kooban 15,000 oo qof, oo ka badnaa dadweynaha magaalooyinka dhammaan deriska ee Itoobiya marka laga reebo Harar. [7] Inkasta oo shirkadda bilawga ah ay ku fashilantay ayna u baahnayd damaanad dowladeed si looga fogaado in ay hoos u dhacdo maamulka Ingiriiska, [7] Tareenka Franco-Ethiopian ayaa laftiisa guuleystay waxayna u oggolaatay ganacsiga magaalada Jabuuti in uu si dhakhso ah u daboolo ganacsiga hore ee xamuulka ah oo la socday oo u dhow Zeila ee British Somaliland. [8] Jabuuti waxay noqotay xarun laga dhoofiyo koonfurta Itoobiya iyo Ogaden, oo ay ku jirto ganacsiga Harari iyo Qaadka. [6] Ciidamadii Faransiiska ahaa ee soo degay 1935. Markii Jarmalku ku soo duulay Faransiiska sannadkii 1940, Jabuuti waxay hoos u dhigtay xukunkii Faransiiska ee Vicente Vichy. Jawaabtii, Boqortooyada Ingiriisku way xirtay dekedda, laakiin kama horjoogsan karto Faransiiska maxaliga ah inay bixiso macluumaadka ku saabsan gawaarida maraya. Bishii Disembar 1942, qiyaastii 4,000 oo Ingiriis ah waxay qabsadeen magaalada. Magaalada Jabuuti waxay ku dhawaad ​​22,046 deganayaasha. Dadweynaha Magaalada Jabuuti ayaa si dhaqso ah u kordhay, oo si rasmi ah uga soo kicitimay 17,000 qof 1947-kii ilaa 40,000 bilawgii 1960-kii, 62,000 oo ka mid ah 1967-kii, 118,000 oo ka mid ah 1972-kii ilaa 150,000 horaantii 1980-meeyadii. Ka dibna wuxuu noqday xarunta guud ee Faransiiska guulaysta ee Afarsooyinka iyo Issas. Tan iyo markii madax-bannaanidii 1977-kii, magaaladu waxay u adeegtay caasimadda iyo ganacsiga Jamhuuriyadda Jabuuti. Jabuuti waa magaalo-dhaqameedyo badan. Waxay leedahay dad ku dhawaad ​​529,000 oo qof oo deggan (Jabuutiyaanka), taas oo ka dhigaysa meel fog oo ka mid ah dejinta dalka. [1] Labada kooxood ee ugu weyn waa Soomaliga iyo Afar, kuwaas oo si caadi ah ugu xiran kooxda Hamitanka Naasiriyadeedka. Muuqaalka magaalo ee magaalada waxaa qaabeeya bulshooyin badan. Jabhadda Jabhadda Jabuuti waxay isbeddeshay 1990-yadii, markii tiro badan oo Itoobiyaan ah iyo muhaajiriin Soomaali ah ay yimaadeen magaalada, iyadoo Jabuuti lagu naanayso "Faransiiska Hong Kong ee Badda Cas" Inta badan dadka deegaanka waxay ku hadlaan Af-Soomaali (303,100 oo ku hadla) ama Afar (101,200 oo ku hadla) oo ah luqad kowaad, kuwaas oo ah afafka hooyo ee kooxaha qowmiyadaha Soomaalida iyo Afar. Labada luuqadoodba waxay leeyihiin qooyska Afroasiatic ee waaweyn. Waxaa jira laba luqadood oo rasmi ah oo Jabuuti ah: Carabi (Afroasiatic) iyo Faransiis (Indo-Yurub). [10] Carabi waa muhiimada bulshada, dhaqanka iyo diinta. Goobaha rasmiga ah, waxay ka kooban tahay Modern Arabic Carabi. Isku xirka, qiyaastii 40,000 oo deganayaasha maxaliga ahi waxay ku hadlaan luqadda Carabiga Carabta ee Taayiga-Aden, oo sidoo kale loo yaqaan Carabi Jabuuti. Faransiiska waxaa laga dhaxlay xilligii gumeysiga waana luuqadda koowaad ee barashada. Ku dhowaad 14,200 oo Jabuutiyaan ah ayaa ku hadla luqad ahaan. Afafka ajnebiga ah waxaa ka mid ah Omani Carabi (38,900 oo ku hadla), Amxaariga (1,400 oo ku hadla), Giriig (1,000 ku hadla) iyo Hindi (600 ku hadla). [10] Dadweynaha Jabuuti waa mid aad u badan Muslim. Islaamku waxa lagu arkay 94% dadweynaha waddanka (qiyaastii 740,000 tan iyo 2012), halka 6% oo ka mid ah dadka degan ay yihiin kuwo raacsan Christian. Jabhadda Jabuuti waxay u adeegtaa dadweynaha Kaniisadaha yar yar, oo ay ku qiyaasayaan tiradooda 7,000 qof sanadkii 2006. [11]

DjiboutiCity-Djibouti.png

Districts of Djibouti City and Balbala.

Gobolka Jabuuti[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

Gobolka Jabuuti waa mid ka mid ah lixda gobol ee Jabuuti. Waxaa xudduud la leeyahay Gacanka Tajuura u waqooyiga iyo waqooyi bari, iyo gobolka Carta si Koonfureed iyo dhinaca Galbeed. gobolka Jabuuti waa gobolka ugu yar dalka, laakiin sidoo kale gobolka leh dadweynaha ugu sareeya.

Maamulka[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

The Saoudi Mosque on Boulevard Bounhour.
The Café de la Gare, one of a number of popular restaurants in the city.
A Saba Islamic Bank branch in Djibouti City.
Siesta Beach at sunrise.
The Hotel Acacias on Avenue F. d'Esperey.
Entrance to the ISSS Faculty of Medicine in Djibouti City.
Dileita Mohamed Dileita, former Prime Minister of Djibouti and UMP representative in the District of Djibouti.


Magaalada Jabuuti ayaa caasimada ee Jabuuti tan iyo madax 1977. Waxay ahayd doorasho suuro galka ah sida Jamhuuriyadda xarunta dhalinyarada maamulka. Madax 1977 Ka dib, magaalada Jabuuti sii sharci darro xarun siyaasadeed iyo dhaqameed ee dalka. Jabuuti waxay leedahay hudheelo badan oo ku yaal dhammaan qaybaha, laga bilaabo raaxo ilaa aasaasiga, iyo sidoo kale makhaayado badan oo bixiya takhasusyo Jabuutiyaan ah iyo cuntooyin kale. Jabuuti waa degitaanka ugu badan ee Jabuuti, oo leh nolol dhaqameed oo firfircoon. Qaar badan oo ka mid ah taariikhdeeda dhowaan, magaalada waxaa lagu gartaa suuqyada waddooyinka iyo dukaamo yaryar oo iibiya alaabo kala duwan. Dhaqanka Jibriilku wuxuu kobciyay saameyn dad badan oo kala duwan iyo dhaqanno kala duwan, oo ay ku jiraan caadooyinka Soomaalida, Afar, Yaman iyo Faransiis. Caasimaddu waxay ku taallaa masaajid tiro badan oo qaabab kala duwan ah, kuwaas oo taariikhda kala duwen taariikhda kala duwan. Shan jeer maalintii, Muslimiinta waxaa loogu yeeraa salaadda minarets ee masjidka badan ee magaalada. Intaa waxaa dheer, hawlgalada maxalliga ah waa nooc dhaqameed oo ah masrax muusig oo si fiican looga yaqaan guud ahaan dalka. Dharka Jabuuti waa mid ka mid ah dalal badan oo Geeska Afrika ah. Warbaahinta Jabuuti waxay muddo dheer ahayd xarunta warbaahinta ee dalka. Noocyada ugu horreeya ee filimka dadweynaha ee magaalada iyo magaalada Jabuuti oo aad u weyni waxay ahaayeen wargeysyo dhacdooyin muhiim ah intii lagu jiray xilligii gumeysiga hore. Telefishinka Jabuuti ee fadhigeedu yahay magaalada Jabuuti waa kan ugu weyn ee adeegga dadweynaha ee qaranka. Diyaaradaha RTD 24 saacadood maalintii, waxaana laga arki karaa gudaha Jabuuti iyo dibeddaba iyadoo loo marayo mashiinnada dhulalka iyo satellite-ka. Dhowr wargeys, majalado iyo xarumo daabacan ayaa xafiisyadooda ku yaala caasimadda. Intaa waxaa dheer, Jabuuti waa xarun warbaahineed, iyada oo dhowr xarumo raadiye iyo telefishin oo ka socda halkaas. Filimada iyo muusikada kala duwan ayaa sidoo kale lagu duubay magaalada. Cuntada Café de la Gare, mid ka mid ah makhaayado caan ah oo magaalada ku yaal. Jabuuti waxay muddo dheer caan ku ahayd cuntooyinkeeda kala duwan. Cuntada Soomaaliya, Afar iyo Yamaanida ah ayaa la shaqeeya cuntooyinka caalamiga ah; gaar ahaan farshaxan-gacmeedyada Faransiiska. Cuntada Yemeni mandi ayaa sidoo kale ah cunto caan ah, gaar ahaan waqtiga qadada. Dhawr noocyo kale oo caan ah ayaa ka muuqda cuntooyinka badda iyo hilibka, oo ay ku jiraan Fah-fah (maraq hilibka lo'da la kariyey). Intaa waxaa dheer, waxaa jira dhowr makhaayado oo ku yaal magaalada oo dhan. Xarumahaas waxay ka shaqeeyaan wax walba oo ka yimaadda suxuunta dhaqanka, si ay ugu diyaargaroobaan dukaamada, si ay u cunaan cunto iyo cunto fudud. Café de la Gare iyo Zip Zap Restaurant iyo Shisha Lounge ayaa ka mid ah kuwa ugu caansan ee caanka ah. Waxaa jira makhaayado cunto oo degdeg ah, sida Bartamaha iyo Burger City. Damaashaadka Dhacdooyinka iyo dabaaldegyada sanadlaha ah ee Magaalada Jabuuti waxaa ka mid ah Maalinta Xornimada, oo loo dabaaldegayo 27-ka Juun. Damaashaadka muslimiinta ee Eid al-Fitr iyo Eid al-Adha ayaa sidoo kale u muuqda mid si muuqata uga dhex muuqda dhaqamada magaalada, dhacdooyinka iyo dabaaldegyada. Dhacdooyin kale oo maxalli ah, qaran iyo caalami ah ayaa lagu qabtaa halkan sanadka oo dhan. Cayaaraha Sida ka jirta Jabuuti inteeda kale, kubadda cagtu waa ta ugu caansan kubada cagta, kubbadda kolayga ayaa sidoo kale ah cayaar labaad oo caan ah magaalada.

Dhaqanka[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

Jabuuti waa dejinta ugu daawashada ee Jabuuti, iyo wuxuu leeyahay nolosha dhaqanka firfircoon. Dhaqanka ee Magaalada Jabuuti ayaa u qoondeeyey oo sarkhaansan yihiin dad faro badan oo kala duwan iyo ilbaxnimo, oo ay ku jiraan Soomaali, Canfarta, Yemeni iyo dhaqanka Faransiis. Caasimadda waxay hoy u tahay tiro badan oo ah masaajidada ee Hababka naqshadda kala duwan, kuwaas oo taariikhdoodu muddadii kala duwan.

Cimilada Jabuuti (Magaalo)[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

Jabuuti guud ahaan waa mid aad u kulul oo qalalan koorsada ee sanadka oo dhan. Oo kali ah jira maalmood oo kasta ee sanadka iyadoo aan qorax, iyo xitaa xilliga jiilaalka waxaa jira maalmo badan cad. Jabuuti (magaalo) waa la yaala bariga Jabuuti, qiyaastii 21 km (13 mi) koonfur bari ee xadka Soomaaliya.

Faahfaahin Cimilada Jabuuti (magaalo)
Bilaha Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Sanad
Kuleel aan darnayn °C (°F) 28.7
(83.7)
29.0
(84.2)
30.2
(86.4)
32.0
(89.6)
34.9
(94.8)
39.0
(102.2)
41.7
(107.1)
41.2
(106.2)
37.2
(99.0)
33.1
(91.6)
30.8
(87.4)
29.3
(84.7)
33.93
(93.07)
Maalinle °C (°F) 25.1
(77.2)
25.7
(78.3)
27.0
(80.6)
28.7
(83.7)
31.0
(87.8)
34.2
(93.6)
36.4
(97.5)
36.0
(96.8)
33.1
(91.6)
29.3
(84.7)
26.9
(80.4)
25.4
(77.7)
29.90
(85.82)
Hoos udhaca kuleelka °C (°F) 21.5
(70.7)
22.5
(72.5)
23.8
(74.8)
25.4
(77.7)
27.0
(80.6)
29.3
(84.7)
31.1
(88.0)
30.6
(87.1)
28.9
(84.0)
25.6
(78.1)
23.1
(73.6)
21.6
(70.9)
25.87
(78.56)
Roobka mm (Faraha) 10.0
(0.394)
18.8
(0.74)
20.3
(0.799)
28.9
(1.138)
16.7
(0.657)
0.1
(0.004)
6.2
(0.244)
5.6
(0.22)
3.1
(0.122)
20.2
(0.795)
22.4
(0.882)
11.2
(0.441)
163.5
(6.437)
Dhexdhexaad. Xilli roobaadka 3 2 2 1 1 0 1 1 1 1 2 2 17
Source: National Meteorological Agency

Magaalooyinka La mataanoobay[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

Dalka Magaalada
 Italy Emblem of Italy.svg Rimini
Cyprus Limassol
 United Arab Emirates Emblem of the United Arab Emirates.svg Al-fujayra
 Egypt Coat of arms of Egypt (Official).svg Hala'ib
 Maldives Emblem of Maldives.svg Malé
 United States Great Seal of the United States (obverse).svg Key West
Template:Country data Malta Coat of arms of Malta.svg Victoria
 Egypt Coat of arms of Egypt (Official).svg Suez
 Saudi Arabia Emblem of Saudi Arabia.svg Jizan
 Sudan Emblem of Sudan.svg Port Sudan
 Yemen Emblem of Yemen.svg Cadan
 Saudi Arabia Emblem of Saudi Arabia.svg Yanbu
 United States Great Seal of the United States (obverse).svg Kailua
 Mexico Coat of arms of Mexico.svg La Paz
 Spain Escudo de España (mazonado).svg Algeciras
 Sudan Emblem of Sudan.svg Khartoum


Caasimadaha Afrika
Abuja · Akara · Addis Abeba · Algiers · Antananarifo · Asmara · Bamako · Bangui · Banjul · Bissau · Barasafille · Bujumbura · Dakar · Dodoma · Freetown · Gaborone · Harare · Bort Lois · Borto-Novo · Braia · Jamestown · Jabuuti · Juba · Kambaala · Kab town · Konakry · Khartuum · Kigali · Kinshasa‎ · Librefille · Lilongwe · Lobamba · Lome · Luanda · Lusaka · Malabo · Mamawdsaw · Mabuto · Maseru · Mabane · Muqdisho · Monrofia · Moroni · Nayroobi · Nijamiina · Niamey · Nawakshot · Ouagadougou · Qaahiro · Rabat · Saint-Denis · Sao Tome · Triboli · Tunis · Fiktoria · Windhoek · Yawunde · Yamoussoukro

sido kale fiiri[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]