Jump to content

Komoros

Ka Wikipedia
Union of the Comoros
Calanka Comoros
Calanka
Seal ee Comoros
Seal
Hal-ku-dheg: 
  • وحدة، تضامن، تنمية (Af-Carabi)
  • "Unité – Solidarité – Développement" (Af-Faransiis)
  • "Unity – Solidarity – Development"
Heesta qaranka: Udzima wa ya Masiwa (Comorian)
The Unity of the Great Islands
Location of the Komoros (dark blue)– in Africa (light blue & dark grey)– in the African Union (light blue)
Location of the Komoros (dark blue)

 in Africa (light blue & dark grey)
 in the African Union (light blue)

CaasimaddaMoroni
11°41′S 43°16′E / 11.683°S 43.267°E / -11.683; 43.267
Luuqadaha rasmiga ah
Diinta
Sunni Islam
 DadkaComorian
DawladdaFederal presidential republic
 President
Azali Assoumani
Sharci-dejintaAssembly of the Union
Formation
 Discovery by Portuguese explorers
1503
 Ngazidja, Ndzuwani, Mwali under French rule
1886
 Protectorate of the Comoros
5 September 1887
 Territory under French Madagascar
9 April 1908
27 October 1946
 State of Comoros
22 December 1961
 Independence from France
6 July 1975
 Federal and Islamic Republic of Comoros
24 May 1978
 Union of the Comoros
23 December 2001
17 May 2009
Bedka
 Wadarta
1,862 km2 (719 sq mi) (171tha)
 Biyo (%)
negligible
Dadka
 Qiyaastii 2021
821,625[1][2]b (163rd)
 Cufnaanta
392/km2 (1,015.3/sq mi) (25th)
Wax soo saar (PPP)Qiyaastii 2020 
 Wadarta
$1.329 billion[3] (179th)
 Qofkiiba
$1,566[3] (179th)
Wax soo saar (magac ahaan)Qiyaastii 2020 
 Wadarta
$0.800 Billion Dollar [3] (185th)
 Qofkiiba
$774[3] (158th)
Qaybsiga (2004)64.3[4]
sinnaan la'aan aad u sarraysa
Kobaca (2015)Decrease 0.497[5]
hooseeya (160th)
LacagtaComorian franc (KMF)
SaacaddaUTC+3 (EAT)
Koodhka wicitaanka+269
Koodhka ISO 3166KM
Furaha Internetka.km
  1. Excluding Mayotte, an overseas department of France.
  2. Excluding Mayotte.


French map of the Comores, 1747
A large dhow with lateen sail rigs
A vanilla plantation
Moroni, capital of the Comoros, with Harbor Bay and Central Mosque
Komoros

Komoros ama Jasiirada Qumur Af farnsiiska: République fédérale islamique des Comores, af carabiga.جمهورية القمر الإتحادية الإسلامية waa wadan aad u yar oo ku yaalo Badweynta Hindiya.Komoros waxee ka koobanyahay sadex jasiiradood, caasimada neh waa Moorooni. wadankaan waxaa uu xornimadiisa ka helay Gumeestihii faransiiska 1975, waxa uuna kamidyahay Midowga Afrika iyo Jaamacada Carabta.Komoros waqti dheer ee ka mid ahaan jirtay suldanada Cumaan,wadankaan waxaa looga hadlaa luqadaha af carabiga, farnsiika iyo luqada qamaariga. Wadanka waxaa madaxwayne ka ah Axmed Cabdullahi Sambi.Dadka ku nool jasiirada Komoros 100kii 99% waxee raacsanyihiin diinta islaamka.


Komoros (/ kɒməroʊz / (ku saabsan codkani wuxuu dhagaystaa); Carabi: جزر القمر, Juzur al-Qumur / Qamar), si rasmi ah Isbahaysiga Comoros (Comorian: Udzima wa Komori, Faransiiska: Union Des Comores, Carabi: الاتحاد القمري Al-Ittihad al-Qumurī / Qamarī), waa jasiirad jasiirad ah oo ku taala Badweynta Hindiya ee ku taalla waqooyiga Mozambique Channel oo ka baxsan xeebta bariga Afrika ee u dhaxaysa waqooyi bari ee Mozambique iyo waqooyiga galbeed ee Madagascar. Magaalada caasimadda ah iyo magaalada ugu weyn ee Comoros waa Moroni. Diinta dadka intiisa badani waa Sunni Islaamka. At 1,660 km2 (640 sq mi), marka laga reebo jasiiradda lagu muransan yahay ee Mayotte, Comoros waa waddanka saddexaad ee ugu yar Afrika ee aagga. Dadweynaha, marka laga reebo Mayotte, ayaa lagu qiyaasay 795,601.

Mosqueta a Moròni
A large dhow with lateen sail rigs
A vanilla plantation

[1] Iyadoo qurba-joogtu abuurtay is-dhexgal dhinacyo kala duwan, jasiiradaha ayaa lagu xusay dhaqankooda iyo taariikhda kala duwan. Goobaha jilicsan waxaa markii hore ku noolaa dadka Bantu ku hadla oo ka yimid Bariga Afrika, oo ay ku biireen soogalootiga Carabta iyo Australiyaanka.

Waddanku wuxuu ka kooban yahay saddex jasiiradood oo waaweyn iyo jasiirado yaryar oo yaryar, oo dhan oo ku yaal jasiiradaha Comoro. Jasiiradaha waaweyn waxaa badanaa lagu yaqaan magacooda Faransiis: Gobollada waqooyi-badiba Comer (Ngazidja); Mohéli (Mwali); iyo Anjouan (Nzwani). Intaa ka sokow, waddanku waxa uu dalbanayaa jasiiradda afaraad, oo ah koonfur bari-badi Mayotte (Maore), inkastoo Mayotte uu ka soo horjeestay madaxbannaanida Faransiiska sannadkii 1974-kii, marna maamulin dowlad madax-bannaan oo Comoros ah, oo uu sii waday inuu maamulo Faransiiska hadda sida waaxda dibada). Faransiiska ayaa beeniyay go'aanka Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay kaas oo qeexi doona xornimadda jasiiradda ee jasiiradda. [5] [7] [8] Intaa waxaa dheer, Mayotte wuxuu noqday qaybta dibada iyo gobolka Faransiiska sannadkii 2011 kadib markii afti loo qaaday afti. Comoros waa mid ka mid ah dalalka ugu saboolsan dunida. Kobaca dhaqaalaha iyo dhimista saboolnimada ayaa ah mudnaanta ugu weyn ee dowladda. Marka la eego qiyaasta 14.3%, shaqo la'aanta waxaa loo tixgeliyaa inay aad u sarreyso. Beeraha, oo ay ku jiraan kalluumeysiga, ugaarsiga, iyo miyiga, waa qaybta ugu wayn ee dhaqaalaha, 38.4% dadka shaqeeya waxay ka shaqeeyaan qaybta aasaasiga ah [49]

Cufnaanta dadweynaha, sida 1000 kiilomitir oo isku wareeg ah oo kuyaal beero-dhuleedka beeraha, maxaa wali ah inta badan miyiga, dhaqaalaha beeraha wuxuu keeni karaa dhibaatada deegaanka ee mustaqbalka dhow, gaar ahaan marka la eego heerka sare ee koritaanka dadweynaha. Sanadkii 2004 kobaca dhaqaalaha dhabta ah ee Comoros wuxuu ahaa mid hooseeya 1.9% isla markaana dhabta dhabta ah ee qofkiiba wuxuu sii waday inuu hoos u dhaco. Hoos u dhacaasi waxaa lagu sharaxay arrimo ay ka mid yihiin maalgashiga hoos u dhacaya, hoos u dhaca isticmaalka, sicir bararka, sicir bararka, iyo kororka sicirka ganacsiga sababtoo ah qayb ka yar qiimaha dalagga beeraha, gaar ahaan vaniljada [49]

A proportional representation of the Comoros's exports

Siyaasadda maaliyadeed waxaa ku xaddidan dakhliga caadiga ah ee maaliyadda, biilka mushaarka ee adeegga bulshada, iyo deyn dibadeed oo ka sarraysa heerka ugu sareeya ee HIPC. Ka mid noqoshada aagga franciska, ee ugu muhiimsan ee xasilloonida, ayaa waliba ka caawiyay inay ku jirto cadaadis ku saabsan sicirka gudaha. [50]

Comoros waxay leedahay nidaam gaadiid ku filan, dad dhalinyaro ah oo si degdeg ah u kordhaya, iyo khayraad dabiici ah oo yar. Heerka waxbarashada heerka hoose ee shaqaaluhu wuxuu ka qaybqaataa heerka dhaqdhaqaaqa dhaqaale, shaqo la'aanta, iyo ku tiirsanaan culus ee deeqaha shisheeye iyo gargaarka farsamo. Beeruhu wuxuu ku kordhiyaa 40% miisaaniyadda, wuxuu shaqaaleeyaa 80% shaqaale shaqaale, wuxuuna bixiyaa inta badan dhoofinta. Comoros waa kan ugu weyn ee soo saaraha ylang-ylang, iyo soo saaraha ballaaran ee vanilla ah. [51]

Xukuumadda ayaa ku dhibtooneysa in ay kor u qaaddo waxbarashada iyo tababarka farsamada, si ay u khaaskaeyso ganacsiyada iyo ganacsatada, si loo hagaajiyo adeegyada caafimaadka, in la kala saaro dhoofinta, kor u qaadista dalxiiska, iyo in la yareeyo heerka korodhka tirada dadka.

Comoros waxay sheeganayaan Banc du Geyser iyo Glorioso Islands oo qayb ka ah aagagga dhaqaale ee gaarka ah.

Comoros waa xubin ka mid ah Ururka Sharciga Xirfadaha Ganacsiga ee Afrika (OHADA). [53]


Flag of the Comoros (1963 to 1975)
Flag of the Comoros (1975 to 1978)
Ikililou Dhoinine, President of Comoros from 2011 to 2016
Comorians




Waddnamha La Degaan Comoros

[wax ka badal | wax ka badal xogta]


  1. ""World Population Prospects 2022"". population.un.org. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Retrieved July 17, 2022.
  2. "World Population Prospects 2022: Demographic indicators by region, subregion and country, annually for 1950-2100" (XSLX). population.un.org ("Total Population, as of 1 July (thousands)"). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Retrieved July 17, 2022.
  3. 1 2 3 4 "Comoros". International Monetary Fund. Retrieved 17 April 2012.
  4. "GINI index". World Bank. Retrieved 26 July 2013.
  5. "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. Retrieved 21 March 2017.