Warbaahinta Soomaaliya
| Qeyb ka mid ah silsilada |
| Dhaqanka Soomaaliya |
|---|
| Dhaqanka |
| Bulshada |
| Diimaha |
| Luuqada |
| Siyaasad |
Warbaahinta Soomaaliya (Af Ingiriis: Media of Somalia) waa dhamaan aaladaha kala duwan ee loo isticmaalo warbaahinta iyo war-isgaadhsiinta wadanka Soomaaliya; kuwaasi waxaa ka mid ah idaacadaha raadiyowga, telefishanka, warbaahinta internetka iyo dhamaan noocyada kala duwan ee warbaahinta ka hoowlgasha wadanka Soomaaliya.[1] Sida lagu sheegay buugaag badan oo taariikhi ah, dadka Soomaalida ahi waxay tan iyo wakhtiyo hore ahaayeen kuwo ku safra badaha waaweyn ee caalamka, ayagoo u socdaalaya sababo kala duwan, sida ganacsi, aqoonraadis, dalxiis, iyo kuwo kale.
Wasaarada Warfaafinta iyo Boostada
Wasaaradda Warfaafinta, Boostada iyo War-isgaarsiinta Soomaaliya (Af Ingiriis: Ministry of Information, Posts and Telecommunication) waa wasaarada maamusha warfaafinta iyo xidhiidhka dowlada wadanka Soomaaliya.[2] Sidaasi ay tahay, wasaaradani waxay masuul ka tahay dhamaan warisgaarsiinta iyo Adeega Boostada Soomaaliya.
17kii Janaayo 2014, Ra'iisal Wasaare Cabdiweli Sheekh Axmed ayaa wuxuu wasaarada u kala jebiyay labo qeybood kuwaasi oo kala ah: Wasaarada Boostada iyo Warisgaadhsiinta, iyo Wasaarada Warfaafinta.[3]
Habka iyo Nidaamka Wasaarada
- Wasiirka Warfaafinta
- Wasiir ku xigeen
- Xoghayaha Guud
- Ku xigeenka Xoghayaha Guud
- Waaxda Dhaqaalaha
- Waaxda Qorsheynta
- Wakaalada Wararka Soomaaliya
- Waaxda Nidaaminta
- Waaxda Maamulka iyo Habaynta
- Wasiir ku xigeen
Adeega Boostada
| Boostada Soomaaliya | |
| Dulmar hay’adda | |
|---|---|
| Nooca | Adeega boostada |
| Awqaafta | Dawladda federaalka Soomaaliya |
| Xarunta dhexe | Muqdisho, Soomaaliya |
| Wasiirka mas’uulka ah |
|
| Waalid hay'ada | Wasaarada Boostada iyo Warisgaadhsiinta |
| Website | mipt.gov.so |
Adeega Boostada Soomaaliya (Af Ingiriis: Somali Postal Service) (Boostada Soomaaliya) waa adeega boostada iyo waraaqaha ee wadanka Soomaaliya. Shaqada boostada waxaa masuul ka ah Wasaarada Boostada iyo Warisgaadhsiinta.[4] Intaasi waxaa dheer, adeega boostada waxay xidhiidh quman la leedahay wakaalado kale oo caalami ah kuwaasi oo iska kaashadaan helitaanka iyo dirista buqshadaha iyo alaabta. Nasiib-daro, adeega boostada Soomaaliya wuxuu burburay wakhtigii |dagaalkii sokeeye sanadkii 1991kii. Dadaal badan iyo dhiiranaan ka dib, waxaa dib loo soo celiyay adeega boostada 1dii Noofember 2013ka,[5] wakhtigaasi oo uu dhacay Heshiiskii Xidhiidhka Iskusocodka ee dowlada Soomaaliya la sexeexatay wakaalada Boostada Imaaraadka.[6]
Guud ahaan, badhtamihii Oktober 2014ka waxaa Wasaarada Boostaha ku dhawaaqdey fureyaal u gaar ah dhamaan 18ka gobol ee wadanka.[7]
Idaacadaha gaarka loo leeyahay ee East Television Network (ETN TV) iyo Somali Broadcasting Corporation (SBC TV) ayaa ka sii daaya Bosaso, oo ah xarunta ganacsiga ee Puntland. [8] Horn Cable Television (HCTV), [9] iyo sidoo kale Somaliland Space Channel ayaa ka sii daaya Hargeysa. [10]
Telefishin
Soomaaliya waxay leedahay hal telefishan oo rasmi ah oo ay dawladdu maamusho marka lagu daro tiro shabakado gaar loo leeyahay.[11] Telefishanka Qaranka Soomaaliyeed ee fadhigiisu yahay Muqdisho (SNTV) waa warbaahin ay dawladdu leedahay. Abriil 4, 2011, Wasaaradda Warfaafinta ee Dawladda Federaalka Ku-meel-gaarka ah ayaa si rasmi ah dib ugu furtay saldhigga iyadoo qayb ka ah hindisaha lagu horumarinayo waaxda isgaarsiinta qaranka. SNTV wuxuu baahiyaa 24 saacadood maalintii, waxaana laga daawan karaa gudaha Soomaaliya iyo dibaddaba iyada oo loo marayo goobaha dhulka iyo dayax-gacmeedka. [12] Gobolka Somaliland waxa kale oo uu leeyahay hal kanaal TV oo ay dawladdu maamusho, Somaliland National TV (SLNTV), kaas oo laga sii daayo caasimadda gobolka ee Hargeysa . [13] Telefishanka iyo Raadiyaha Puntland ayaa sidoo kale ka sii daaya Garoowe.
Laba kanaal oo gaar loo leeyahay oo dib loogu baahiyo Al-Jazeera iyo CNN ayaa sidoo kale la heli karaa. [14]
Sidoo kale waxaa jira dhowr telefishan oo gaar loo leeyahay oo ay Soomaalidu leedahay oo xaruntoodu tahay dibadda, kuwaas oo laga sii daayo Soomaaliya. Kuwaas waxaa ka mid ah TV-ga Soomaalida ee Minnesota,[15] iyo Dalmar TV ee Columbus, Ohio . [16] Universal TV ayaa laga sii daayaa London, waana shabakadda dayax-gacmeedka telefishannada Soomaalida ee ugu horreysa uguna weyn nooceeda. [17] Royal TV iyo Somali Channel TV ayaa sidoo kale laga sii daayaa Soomaaliya iyagoo ka soo daaya istuudiyayaashooda UK. [18]
| Kanaal | Luqadda | Hay'ad | Xarunta |
|---|---|---|---|
| Telefishinka Somali Cable TV | Soomaali | 2015 | Muqdisho |
| Shabakadda Telefishinka Bariga | Soomaali | 2005 | Boosaaso |
| Telefishinka Horn Cable | Soomaali | 2003 | Hargeysa |
| Telefishinka iyo Raadiyaha Puntland | Soomaali | 2013 | Garoowe |
| SBC TV | Soomaali, Carabi, Ingiriis | 2001 | Boosaaso |
| Shabelle TV | Soomaali | 2002 | Muqdisho |
| Telefishinka Qaranka Soomaaliyeed | Soomaali, Carabi, Ingiriis | 1983 | Muqdisho |
| Goobjoog TV | Soomaali, Ingiriis | 2012 | Muqdisho |
Daabac oo online ku daabac
Taariikh ahaan wargeysyadii ugu horreeyay ee Soomaaliya waxaa lagu daabacay Talyaaniga Muqdisho sanadihii 1930-meeyadii, sida "Il Littoriale". [19] Ka dib Dagaalkii Labaad ee Adduunka waxaa la bilaabay wargeyska "Corriere della Somalia" oo ku qoran Talyaani iyo Ingiriis, [20] kaasoo ahaa wargeyska ugu weyn Soomaaliya xitaa xilligii Talyaaniga ee Trust Territory ee Somaliland markii lagu daabacay Talyaani iyadoo dhowr bog lagu qoray Carabi . [21]
Intii lagu jiray xukunkii Barre laga bilaabo 1969 ilaa 1991 waxaa dalka ka jiray ilaa shan wargeys. Saxaafaddu waqtigaas si adag ayay u sharciyeysnayd, xorriyadda saxaafaddana aad bay u yarayd. Wargeysyadu waxay ahaayeen Xiddigta Oktoobar (luqadda Soomaaliga, dawladdu leedahay), Najmatu Oktoobar (luqadda Carabiga, dawladdu leedahay), Heegan (luqadda Ingiriisiga, dawladdu leedahay), Ogaal (luqadda Soomaaliga, oo ay leedahay xisbiga talada haya), Aldaleeca (luqadda Carabiga, oo si gaar ah loo leeyahay) [22]
Bilowgii dagaalkii sokeeye dhammaan wargeysyada la aasaasay waxay ku burbureen kanaallada TV-ga iyo Raadiyaha. Wargeysyo badan oo cusub ayaa soo baxay, laakiin qaar badan oo ka mid ah waxay ku xirnaayeen kooxaha dagaallamaya iyo dagaal oogayaasha waxaana loo arkay kuwo eex leh mararka qaarna tayo hooseeya. [23]
Horraantii 2000-meeyadii, warbaahinta daabacaadda ee Soomaaliya waxay gaartay dhaqdhaqaaqii ugu sarreeyay. Ku dhawaad 50 Wargeys ayaa mudadaas ka soo bixi jiray Muqdisho oo kaliya, waxaana ka mid ahaa Qaran, Muqdisho Times, Sanca, Shabelle Press, Ayaamaha, Maandeeq, Sky Sport, Goal, The Nation, Dalka, Panorama, Aayaha Nolosha, Codka Xurriyadda iyo Xiddigta Maanta.
Sannadkii 2003, markii warbaahinnada cusub ee bilaashka ah ee elektaroonigga ah ay bilaabeen inay bataan, xayeysiiyayaashu waxay si isa soo taraysa u bilaabeen inay ka beddelaan xayeysiisyada daabacaadda una beddelaan xayeysiisyada raadiyaha iyo internetka si ay u gaaraan macaamiil badan. Tiro ka mid ah wargeysyada waaweyn ee wareegaya ayaa markii dambe xiray hawlgalladii, maadaama aysan awoodin inay daboolaan kharashaadka daabacaadda iyadoo la wajahayo kacaankii elektaroonigga ahaa. Sannadkii 2012, wargeysyada siyaasadda ee Xog Doon iyo Xog Ogaal iyo Horyaal Sports ayaa la sheegay inay ahaayeen wargeysyadii ugu dambeeyay ee ka haray caasimadda.
Si kastaba ha ahaatee, sida uu sheegay Ciise Faarax, oo hore u ahaa tifaftire ka tirsan wargeyska Dalka, daabacaadda wargeysyada Soomaaliya waxay u badan tahay inay dib u soo kabato haddii dib loo furo Madbacadda Qaranka ee Soomaaliya oo qaybta la siiyo taageero dadweyne oo ku filan. [24]
Muuqaalo
Caddayn
Linkiyo Banaanka
- Bclub19
- Markacadey Archived Diseembar 19, 2013 // Wayback Machine
- Somali Music
- Interview About Somali Music
- Sawiraan Kabanka Soomaalida iyo Masa Archived Diseembar 20, 2007 // Wayback Machine
- Oud Cafe
- shanqadha kabanka
Tixraac
- ↑ Charles Geshekter, "Somali Maritime History and Regional SubCultures: A Neglected Theme of the Somali Crisis
- ↑ "Somalia: Prime Minister Unveils His New Cabinet". Shabelle Media Network. 4 November 2012. Retrieved 5 November 2012.
- ↑ "Somali Prime Minister Unveiled His 55-Member Cabinet (Full List)". Retrieved 1 May 2014.
- ↑ Ministry of Information, Posts and Telecommunications Archived Juun 3, 2013 // Wayback Machine, Government of Somalia, 2012. Retrieved 9 December 2012.
- ↑ "International mail services officially resume in Somalia". Universal Postal Union. 1 November 2013. Archived from the original on 9 November 2013. Retrieved 7 November 2013.
{{cite news}}: Unknown parameter|ciwaan=ignored (help); Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ "Mail services could soon resume in Somalia". Universal Postal Union. 26 April 2013. Archived from the original on 9 November 2013. Retrieved 27 April 2013.
{{cite news}}: Unknown parameter|ciwaan=ignored (help); Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ "Weekly Statement: Progress of the Somali Government". Diplomat News Network. 11 October 2014. Archived from the original on 14 October 2014. Retrieved 12 October 2014.
{{cite news}}: Unknown parameter|ciwaan=ignored (help); Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ Planning and Statistics Department, Puntland Ministry of Planning and International Cooperation (2006). The Statistical Abstract of Bosaso Municipality. Bosaso Municipal Council. p. 58.
- ↑ Horn Cable TV
- ↑
{{cite web}}: Empty citation (help) - ↑ https://web.archive.org/web/20130816213931/http://gantdaily.com/2011/04/04/after-20-years-somali-president-inaugurates-national-tv-station/
- ↑ https://web.archive.org/web/20140201152445/http://vlex.cn/vid/somalia-launches-national-tv-268406422
- ↑ Somaliland National TV
- ↑ https://web.archive.org/web/20131027124030/http://infoasaid.org/guide/somalia/organisation/somaliland-space-channel
- ↑ https://web.archive.org/web/20150402090622/http://www.livestream.com/somalitvofmn
- ↑ Dalmar TV
- ↑
{{cite web}}: Empty citation (help) - ↑ https://web.archive.org/web/20160304000357/http://www.somalidirectory.co.uk/Somali-Channel-Tv-177-.htm
- ↑ "Il Littorale" on the 1938 Auto Circuit on page 5 (in Italian)
- ↑ Corriere della Somalia" of February 1948[xiriiriye dhintay]
- ↑ https://web.archive.org/web/20180315133435/http://dspace-roma3.caspur.it/bitstream/2307/3897/1/1955.11.28-30.pdf
- ↑ "Nuqul Archive" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2025-02-06. Retrieved 2026-04-20.
- ↑ "Nuqul Archive" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2025-02-06. Retrieved 2026-04-20.
- ↑ http://sabahionline.com/en_GB/articles/hoa/articles/features/2012/12/11/feature-01
- Pages using infobox mapframe with missing coordinates
- Pages using infobox government agency with unknown parameters
- CS1 errors: unsupported parameter
- CS1 errors: empty citation
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from Bisha Shanaad 2026
- Articles with invalid date parameter in template
- Commons link is locally defined
- Hees
- Fan iyo Suugaan
- Hiddo iyo dhaqan